Skip to content

matematicsolutions/awesome-matematic-skills-pl / governance-kancelarii/skills/ai-act-triage-pl

ai-act-triage-pl

Verified

Szybki triage systemu pod AI Act (rozporządzenie (UE) 2024/1689) - 20-40 minut w łańcuchu ośmiu pytań: czy to w ogóle "system AI" (art. 3 pkt 1), czy praktyka nie jest zakazana (art. 5), czy to wysokie ryzyko (art. 6 + załączniki I i III), czy w grę wchodzi GPAI (rozdział V), jakie obowiązki przejrzystości (art. 50), jaka rola podmiotu (dostawca / podmiot stosujący / importer / dystrybutor plus rekwalifikacja z art. 25), jaka mapa obowiązków i terminów. Na końcu karta triage: klasyfikacja + rola + zastosowalne rozdziały + luki + następne kroki + tagi pewności. Wynik zasila matematic-konstytucja-ai i rejestr systemów AI organizacji. To triage, nie pełna ocena zgodności. Używaj gdy: "czy to podpada pod AI Act", "klasyfikacja systemu AI", "wysokie ryzyko załącznik III", "jaka jest nasza rola pod AI Act", "triage AI Act", "czy nasz chatbot ma obowiązki".

AI Act Triage PL - szybka klasyfikacja systemu pod rozporządzenie (UE) 2024/1689

Filozofia

Zanim organizacja zamówi pełny audyt zgodności, powinna wiedzieć, czy w ogóle ma problem - i jak duży.

Większość pytań "czy AI Act nas dotyczy" nie wymaga stu stron analizy. Wymaga uporządkowanego łańcucha rozstrzygnięć, w którym każde pytanie zamyka albo otwiera kolejne: definicja -> zakazy -> wysokie ryzyko -> GPAI -> przejrzystość -> rola -> mapa obowiązków -> raport. Po 20-40 minutach organizacja ma kartę triage: wie, w którym koszyku siedzi system, kim jest w łańcuchu wartości i co z tego wynika.

Karta nie jest opinią prawną. Jest ustrukturyzowanym punktem wyjścia: wejściem do Konstytucji AI (matematic-konstytucja-ai), wpisem do rejestru systemów AI organizacji i decyzją, czy sprawa idzie do człowieka i pełnej analizy.

Kiedy używać

  • Organizacja wdraża lub kupuje narzędzie z komponentem AI i pyta "czy to podpada pod AI Act".
  • Inwentaryzacja: trzeba przejść listę systemów i każdy wstępnie zaklasyfikować.
  • Dostawca softu pyta, czy jego produkt to system wysokiego ryzyka albo GPAI.
  • Kancelaria buduje rejestr systemów AI klienta albo własny.
  • Przed warsztatem Konstytucji AI - karta triage per system to materiał wejściowy.

Czego NIE robi

  • Nie zastępuje pełnej oceny zgodności ani conformity assessment. Karta mówi "to wygląda na wysokie ryzyko z zał. III pkt X", nie "spełniacie art. 8-15".
  • Nie wydaje opinii prawnej. Wynik to projekt klasyfikacji do zatwierdzenia przez uprawnionego człowieka.
  • Przy wyniku wysokie ryzyko, GPAI albo podejrzeniu praktyki zakazanej kieruje do człowieka i pełnej analizy. Triage się wtedy kończy, nie pogłębia.
  • Nie ocenia zgodności z RODO - styk sygnalizuje i odsyła do rodo-dpia-pl.
  • Nie wykonuje FRIA - tylko sygnalizuje, że jest wymagana (krok 7).

Workflow 8 kroków (plus bramka wejściowa)

Krok 0 - weryfikacja przepisu (obowiązkowy, przed każdym cytowaniem)

Żaden numer artykułu ani treść przepisu nie wchodzi do karty z pamięci modelu. Przed wpisaniem podstawy prawnej pobierz aktualny tekst rozporządzenia (UE) 2024/1689 z EUR-Lex (CELEX 32024R1689) albo przez konektor mcp-eu-compliance i porównaj brzmienie. Bierz tekst SKONSOLIDOWANY, nie pierwotny z 2024 r.: rozporządzenie (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026 r. (CELEX 32026R1744, „Digital Omnibus on AI”) zmieniło m.in. art. 3, 4, 5, 6, 25, 27, 50, 111 i 113 oraz zał. I; wersja skonsolidowana 02024R1689-20260727. Sprawdź w EUR-Lex, czy nie ma późniejszych zmian. Zanotuj w karcie datę pobrania i źródło. Przepis, którego nie dało się zweryfikować w sesji, dostaje tag [sprawdź w EUR-Lex] i nie może być podstawą rozstrzygnięcia "NIE dotyczy".

Krok 1 - czy to "system AI" (art. 3 pkt 1)

Sprawdź elementy definicji, każdy osobno:

  • system maszynowy,
  • zaprojektowany do działania z różnym poziomem autonomii,
  • może wykazywać zdolność adaptacji po wdrożeniu,
  • z otrzymanych danych wejściowych wnioskuje, jak generować wyniki (predykcje, treści, zalecenia, decyzje),
  • wyniki mogą wpływać na środowisko fizyczne lub wirtualne.

Pomocniczo: wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie definicji systemu AI (numer dokumentu [DO SPRAWDZENIA] - zweryfikuj w EUR-Lex przed cytowaniem). Kontrprzykłady poza definicją: klasyczny software czysto regułowy bez warstwy wnioskowania, prosta automatyzacja, arkusz z formułami.

Wynik: TAK / NIE / GRANICZNE. Przy NIE - koniec triage, ale uzasadnienie i wpis do rejestru zostają (za rok ktoś zapyta, czemu uznaliście, że to nie system AI).

Krok 2 - praktyki zakazane (art. 5) - checklist

Odhacz każdą literę, nie "ogólne wrażenie":

  • techniki podprogowe lub celowo manipulacyjne prowadzące do poważnej szkody
  • wykorzystywanie słabości osób (wiek, niepełnosprawność, sytuacja społeczna lub ekonomiczna)
  • scoring społeczny prowadzący do nieuzasadnionego niekorzystnego traktowania
  • ocena ryzyka popełnienia przestępstwa wyłącznie na podstawie profilowania lub cech osobowości
  • nieukierunkowane scrapowanie wizerunków twarzy z internetu lub monitoringu do budowy baz rozpoznawania twarzy
  • rozpoznawanie emocji w miejscu pracy i w edukacji (poza wyjątkami medycznymi i bezpieczeństwa)
  • kategoryzacja biometryczna wnioskująca cechy wrażliwe (rasa, poglądy, przynależność związkowa, religia, życie seksualne, orientacja)
  • zdalna identyfikacja biometryczna w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej do celów ścigania (wąskie wyjątki)
  • generowanie lub manipulowanie realistycznych obrazów, wideo lub audio intymnych części ciała albo czynności seksualnych rozpoznawalnej osoby bez jej wyraźnej zgody (art. 5 ust. 1 lit. ba)
  • generowanie lub manipulowanie materiałów wykorzystywania seksualnego dzieci w rozumieniu dyrektywy 2011/93/UE (art. 5 ust. 1 lit. bb)

Litery ba i bb dodało rozporządzenie (UE) 2026/1744; stosuje się je od 2.12.2026. Przy wprowadzaniu do obrotu zakaz dotyczy systemu, którego przeznaczeniem jest taki wynik albo dla którego jest on przewidywalny i powtarzalny bez odpowiednich zabezpieczeń; przy stosowaniu - tylko gdy podmiot stosujący używa systemu w tym celu (art. 5 ust. 1a i 1b).

Pomocniczo: wytyczne KE w sprawie praktyk zakazanych (numer dokumentu [DO SPRAWDZENIA]). Pozostałe zakazy obowiązują od 2.2.2025 - to stan prawny, nie prognoza. PODEJRZENIE choćby jednej litery = STOP, natychmiast bramka człowieka.

Krok 3 - wysokie ryzyko (art. 6 + załącznik I + załącznik III)

Dwie ścieżki kwalifikacji:

  • Ścieżka A (art. 6 ust. 1, zał. I): system jest produktem albo związanym z bezpieczeństwem elementem produktu objętego unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym z zał. I i podlega ocenie zgodności strony trzeciej (wyroby medyczne, zabawki, dźwigi, lotnictwo, pojazdy itd.). Od rozporządzenia (UE) 2026/1744:
    • „związany z bezpieczeństwem element” jest węższy (art. 3 pkt 14): element, który pełni funkcję bezpieczeństwa albo którego awaria zagraża zdrowiu i bezpieczeństwu osób lub mieniu; systemy służące wyłącznie wsparciu użytkownika, optymalizacji, wydajności, automatyzacji, wygodzie albo kontroli jakości nie są takim elementem, chyba że ich awaria zagraża zdrowiu i bezpieczeństwu (art. 6 ust. 1a i 1b);
    • ocena strony trzeciej wymagana wyłącznie z powodów innych niż zdrowie i bezpieczeństwo (np. widmo radiowe) nie spełnia warunku z art. 6 ust. 1 lit. b (art. 6 ust. 1c);
    • maszyny: dyrektywa 2006/42/WE wypadła z zał. I sekcja A, a rozporządzenie (UE) 2023/1230 weszło do sekcji B. Do systemów wysokiego ryzyka z aktów sekcji B stosuje się tylko art. 6 ust. 1, art. 60a i art. 102-112, a art. 57-59 tylko w zakresie, w jakim wymogi wysokiego ryzyka włączono do tego prawodawstwa sektorowego (art. 2 ust. 2).
  • Ścieżka B (art. 6 ust. 2, zał. III): use-case z obszarów: biometria; infrastruktura krytyczna; edukacja i szkolenie zawodowe; zatrudnienie i zarządzanie pracownikami; dostęp do usług zasadniczych (m.in. scoring kredytowy, wycena ubezpieczeń na życie i zdrowotnych, dysponowanie służbami ratunkowymi, świadczenia publiczne); egzekwowanie prawa; migracja, azyl i granice; wymiar sprawiedliwości i procesy demokratyczne.

Filtr art. 6 ust. 3: system z zał. III nie jest wysokiego ryzyka, gdy nie stwarza znaczącego ryzyka szkody, bo wykonuje wyłącznie: wąskie zadanie proceduralne / poprawia wynik zakończonej czynności człowieka / wykrywa wzorce lub odchylenia bez zastępowania oceny człowieka / zadanie przygotowawcze. Wyjątek od wyjątku: profilowanie osób fizycznych = zawsze wysokie ryzyko. Skorzystanie z filtra wymaga udokumentowania oceny i rejestracji systemu (art. 6 ust. 4 i art. 49 ust. 2 [DO SPRAWDZENIA] - zweryfikuj oba numery).

Krok 4 - GPAI (rozdział V)

  • Czy podmiot dostarcza model AI ogólnego przeznaczenia (definicja w art. 3, pkt [DO SPRAWDZENIA]) albo integruje cudzy model we własnym systemie?
  • Obowiązki dostawców modeli GPAI: dokumentacja techniczna, informacje dla dostawców niższego szczebla, polityka prawnoautorska, streszczenie danych treningowych (art. 53). Częściowe wyłączenie dla modeli open-source - nie obejmuje modeli z ryzykiem systemowym.
  • Próg ryzyka systemowego (art. 51): domniemanie, gdy łączna moc obliczeniowa treningu przekracza 10^25 FLOP; wtedy dodatkowe obowiązki z art. 55 (ewaluacje modelu, testy kontradyktoryjne, raportowanie incydentów, cyberbezpieczeństwo).
  • Kodeks postępowania GPAI (art. 56) - status i wersję zweryfikuj w źródle [DO SPRAWDZENIA].

Typowy wynik dla kancelarii i MŚP: podmiot stosujący system zbudowany na GPAI, nie dostawca modelu. Ale patrz krok 6 - rekwalifikacja.

Krok 5 - obowiązki przejrzystości (art. 50)

  • Interakcja z człowiekiem (chatbot): poinformuj, że rozmawia z AI, chyba że to oczywiste z kontekstu.
  • Treść syntetyczna (audio, obraz, wideo, tekst): oznaczanie w formacie nadającym się do odczytu maszynowego po stronie dostawcy.
  • Rozpoznawanie emocji / kategoryzacja biometryczna: poinformuj osoby, których to dotyczy.
  • Deepfake: ujawnij, że treść została sztucznie wygenerowana lub zmanipulowana.
  • Tekst publikowany w celu informowania o sprawach interesu publicznego: ujawnij udział AI, chyba że treść przeszła kontrolę redakcyjną człowieka.

Te obowiązki stosuje się od 2.8.2026, ogólnej daty stosowania (art. 113 - krok 7). Przepis przejściowy: dostawcy systemów generujących syntetyczne audio, obraz, wideo lub tekst, wprowadzonych do obrotu przed 2.8.2026, mają czas na art. 50 ust. 2 do 2.12.2026 (art. 111 ust. 4, dodany rozporządzeniem (UE) 2026/1744). Numery ustępów art. 50 przypisz do wierszy karty po weryfikacji w kroku 0.

Krok 6 - rola podmiotu (+ rekwalifikacja z art. 25)

Ustal rolę: dostawca (provider) / podmiot stosujący (deployer) / importer / dystrybutor / upoważniony przedstawiciel. Definicje w art. 3.

Test rekwalifikacji (art. 25) - stajesz się dostawcą systemu wysokiego ryzyka, gdy:

  1. firmujesz system własną nazwą lub znakiem towarowym,
  2. dokonujesz istotnej zmiany systemu wysokiego ryzyka,
  3. zmieniasz przeznaczenie systemu tak, że staje się systemem wysokiego ryzyka.

Typowa pułapka: "nasz chatbot" na cudzym modelu, z logo organizacji na froncie. Rola determinuje większość mapy obowiązków, więc ten krok rozstrzygnij zanim powiesz cokolwiek o obowiązkach.

Krok 7 - mapa obowiązków, harmonogram, sygnalizacja FRIA

Stan prawny względem daty triage (terminy z art. 113 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2026/1744 - zweryfikuj w kroku 0 i porównaj datę triage z każdą datą poniżej, zamiast przepisywać z tej listy „obowiązuje”):

  • od 2.2.2025: zakazy (art. 5) i kompetencje w zakresie AI (art. 4) - OBOWIĄZUJĄ. Art. 4 w nowym brzmieniu: dostawcy i podmioty stosujące podejmują środki wspierające kompetencje personelu; nie muszą zapewnić określonego poziomu,
  • od 2.8.2025: GPAI, governance, kary - OBOWIĄZUJĄ,
  • od 27.7.2026: art. 102-110,
  • od 2.8.2026: ogólna data stosowania, w tym art. 50,
  • od 2.12.2026: nowe zakazy z art. 5 ust. 1 lit. ba i bb; art. 50 ust. 2 dla systemów treści syntetycznych wprowadzonych przed 2.8.2026,
  • od 2.12.2027: tytuł III sekcje 1-3 dla systemów wysokiego ryzyka z zał. III (art. 6 ust. 2) - przesunięte z 2.8.2026,
  • od 2.8.2028: tytuł III sekcje 1-3 dla systemów wysokiego ryzyka z zał. I (art. 6 ust. 1) - przesunięte z 2.8.2027,
  • do 2.8.2030: systemy wysokiego ryzyka przeznaczone dla organów publicznych, wprowadzone przed datą z tytułu III (art. 111 ust. 2).

Zbuduj mapę: rola x klasyfikacja -> zastosowalne rozdziały i artykuły -> od kiedy.

Sygnalizacja FRIA (art. 27): ocena skutków dla praw podstawowych przed wdrożeniem jest wymagana od podmiotów stosujących będących podmiotami prawa publicznego lub prywatnymi świadczącymi usługi publiczne oraz od stosujących systemy scoringu kredytowego i wyceny ubezpieczeń na życie i zdrowotnych (zał. III pkt 5, litery [DO SPRAWDZENIA]). Gdy DPIA z art. 35 RODO pokrywa już część FRIA, podmiot stosujący może się do niej odwołać albo przejąć jej części (art. 27 ust. 4 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2026/1744). Skill sygnalizuje wymóg i odsyła do rodo-dpia-pl w części pokrywającej się z DPIA - nie wykonuje FRIA.

Krok 8 - raport: karta triage

Wypełnij szablon poniżej. Karta jest wejściem do matematic-konstytucja-ai (sekcje boundaries i governance) i wpisem do rejestru systemów AI organizacji.

Format wyniku - karta triage

## Karta triage AI Act - <nazwa systemu>

Data: [rrrr-mm-dd] | Prowadzący: [osoba/agent] | Czas triage: [min]
Weryfikacja przepisów: EUR-Lex CELEX 32024R1689 / mcp-eu-compliance, pobrano <data>

### Klasyfikacja
| Pytanie                              | Wynik                     | Podstawa (zweryfikowana) | Tag pewności |
|--------------------------------------|---------------------------|--------------------------|--------------|
| System AI (art. 3 pkt 1)?            | TAK / NIE / GRANICZNE     | <element definicji>      | Zweryfikowane / [sprawdź w EUR-Lex] |
| Praktyka zakazana (art. 5)?          | NIE / PODEJRZENIE lit. <x>| <litera + stan faktyczny>| ... |
| Wysokie ryzyko (art. 6, zał. I/III)? | TAK zał. <I/III pkt> / NIE / wyłączony filtrem art. 6 ust. 3 | ... | ... |
| GPAI (rozdział V)?                   | NIE / model GPAI / ryzyko systemowe | ...            | ... |
| Przejrzystość (art. 50)?             | <obowiązki> / brak        | ...                      | ... |

### Rola podmiotu
Rola: dostawca / podmiot stosujący / importer / dystrybutor
Ryzyko rekwalifikacji (art. 25): TAK / NIE - <która przesłanka i dlaczego>

### Zastosowalne rozdziały i terminy (stan prawny na datę triage)
- <artykuł/rozdział> - stosuje się od <data z art. 113> - status: OBOWIĄZUJE / termin przyszły z rozporządzenia

### FRIA (art. 27)
Wymagana: TAK / NIE / DO ANALIZY - <przesłanka podmiotowa lub przedmiotowa>

### Luki (czego nie wiemy / czego brakło w stanie faktycznym)
1. ...

### Następne kroki
1. ...
[ ] Wpis do rejestru systemów AI organizacji
[ ] Przekazanie karty do matematic-konstytucja-ai (boundaries / governance)
[ ] Przy wysokim ryzyku / GPAI / podejrzeniu art. 5: eskalacja do człowieka i pełnej analizy

### Tagi pewności - podsumowanie
Zweryfikowane: <n> | Do sprawdzenia: <n> | Nie używać: 0 (wymóg twardy)

Bramka człowieka

Karta triage to projekt klasyfikacji, nie decyzja. Uprawniony człowiek (prawnik, compliance officer, wyznaczona rola z Konstytucji AI) sprawdza i zatwierdza kartę, zanim trafi do rejestru jako obowiązująca. Trzy wyniki eskalują obowiązkowo i natychmiast: podejrzenie praktyki zakazanej (art. 5), wysokie ryzyko, GPAI. W tych przypadkach triage kończy się skierowaniem do człowieka i pełnej analizy - skill nie próbuje jej zastąpić.

Narzędzia deterministyczne (opcjonalne)

Łańcuch ośmiu pytań prowadzi człowiek. Trzy skrypty w scripts/ dają deterministyczne wsparcie tam, gdzie klasyfikacja i mapa obowiązków dają się policzyć maszynowo. Tylko biblioteka standardowa Pythona, praca lokalna, nic nie wychodzi na zewnątrz. Nie zastępują Kroku 0: cytaty w skryptach idą za strukturą rozporządzenia, ale przy wpisie do karty i tak weryfikuj artykuł w EUR-Lex. Każdy skrypt kończy banner "INTERPRETACJA MateMatic".

  • klasyfikator_ryzyka_ai.py - poziom ryzyka wg art. 5 / 6 / 50 + załącznik III (drzewo decyzyjne z filtrem art. 6 ust. 3 i wyjątkiem profilowania). Odpowiada krokom 2-5.
  • plan_zgodnosci.py - dla wysokiego ryzyka: wybór modułu oceny zgodności (A kontrola wewnętrzna vs H jednostka notyfikowana, art. 43) i 8-punktowa checklista dokumentacji technicznej (załącznik IV). To warstwa, której triage celowo nie robi - następny krok po klasyfikacji, gdy sprawa i tak idzie do pełnej analizy.
  • tracker_obowiazkow.py - macierz obowiązków per rola (dostawca / podmiot stosujący / importer / dystrybutor) posortowana wg terminów fazowania (art. 113). Odpowiada krokom 6-7.

Uruchomienie: python scripts/<nazwa>.py (wbudowana próbka) albo z własnym plikiem JSON; --output json do dalszego przetwarzania. Referencje references/ rozwijają załącznik III, artykuł po artykule oraz styk z RODO.

Companion skills

  • matematic-konstytucja-ai - karta triage to materiał wejściowy do sekcji boundaries i governance Konstytucji AI; wpisz to w następnych krokach karty.
  • legal-ai-audit-bundle - archiwizacja karty jako artefakt record-keepingu.
  • rodo-dpia-pl - styk FRIA/DPIA i cała warstwa RODO, której ten skill nie ocenia.
  • Konektor mcp-eu-compliance - pobranie i weryfikacja tekstu przepisu w kroku 0.

Weryfikacja źródeł

Przepis pochodzi z bazy, nie z pamięci. Zasady twarde:

  1. Każdy numer artykułu, ustępu, litery i punktu załącznika cytowany w karcie musi być zweryfikowany w sesji w EUR-Lex (CELEX 32024R1689) albo przez mcp-eu-compliance - inaczej dostaje tag [sprawdź w EUR-Lex].
  2. Tag [DO SPRAWDZENIA] w tym skillu oznacza miejsce, gdzie numer lub status dokumentu wymaga weryfikacji przed użyciem - nigdy nie cytuj go bez sprawdzenia.
  3. Rozstrzygnięcie "AI Act nas nie dotyczy" nie może opierać się na niezweryfikowanym przepisie.
  4. Wersja skonsolidowana ma pierwszeństwo przed pamięcią o brzmieniu pierwotnym - rozporządzenia bywają korygowane sprostowaniami.

Wspólne reguły wtyczki governance-kancelarii (Governance kancelarii)

Te reguły obowiązują w każdym skillu tej wtyczki, także gdy sam skill milczy. Są skopiowane do każdego skilla, więc działają zarówno po instalacji całej wtyczki, jak i pojedynczego skilla.

Plugin generuje dokumenty governance dla kancelarii: Konstytucję AI, warsztat decyzyjny, konfigurację backupu. To projekty do decyzji organizacji, nie gotowe akty.

Reguły

  • Wynik to projekt do decyzji. Konstytucja AI, rekomendacje warsztatu i plan backupu są punktem wyjścia dla zarządu kancelarii, nie wiążącym dokumentem. Zatwierdza je człowiek.
  • Bez porady prawnej. Plugin porządkuje governance i ryzyko; nie zastępuje analizy prawnej konkretnej sprawy.
  • Dane organizacji. Gdy dokument odwołuje się do realnej kancelarii, traktuj jej dane jak poufne - nie wynoś poza uzgodniony obieg.

Zakres pluginu

Plugin daje generatory governance i operacyjne (backup). Nie weryfikuje cytatu ani nie pobiera źródeł prawa - do tego są pluginy "fundament weryfikacyjny" i "orzecznictwo i źródła".

finishing-a-development-branchobra/superpowersUse when implementation is complete, all tests pass, and you need to decide how to integrate the workStars: 322kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
systematic-debuggingobra/superpowersUse when encountering any bug, test failure, or unexpected behavior, before proposing fixesStars: 322kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
test-driven-developmentobra/superpowersUse when implementing any feature or bugfix, before writing implementation codeStars: 322kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
skill-creatoranthropics/skillsCreate new skills, modify and improve existing skills, and measure skill performance. Use when users want to create a skill from scratch, edit, or optimize an existing skill, run evals to test a skill, benchmark skill performance with variance analysis, or optimize a skill's description for better triggering accuracy.Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall