Skip to content

aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/idari-yargilama

idari-yargilama

Verified

İdari yargılama: 2577 sayılı İYUK — iptal ve tam yargı davaları, dava açma süreleri ve dava şartları (ehliyet/menfaat), yürütmenin durdurulması, idari merci tecavüzü ve istinaf/temyiz. Bu beceriyi İdari Yargılama Usulü (İYUK) alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (iptal davası, tam yargı davası, yürütmenin durdurulması, dava açma süresi, ehliyet menfaat, ön karar, istinaf, yetki). Alan dışı konularda tetiklenme.

references/tam-yargi-davasi-tazminat.md

View on GitHub
# Tam Yargı Davası ve İdarenin Sorumluluğu

## Görev
İdari işlem veya eylemden doğan kişisel zararın tazminini, idarenin sorumluluk türünü (kusurlu/kusursuz), illiyet bağını ve zarar kalemlerini doğru kurgulayarak talep etmek.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Zarar bir idari işlemden mi yoksa fiili bir eylemden mi doğdu?
- Eylem tarihinden bu yana ne kadar süre geçti (m.13 süreleri)?
- Zarar kalemleri neler: maddi (fiili zarar, yoksun kalınan kâr), manevi?
- İdarenin hizmeti kötü/geç/hiç işletilmesi söz konusu mu?

## Denetim şeması
1. **Ön başvuru şartı** (İYUK m.13): İdari eylemlerden doğan zararlarda dava açmadan önce eylemi öğrenme tarihinden itibaren **1 yıl** ve her hâlde eylem tarihinden itibaren **5 yıl** içinde ilgili idareye başvuru zorunludur. İdari işlemden doğan tam yargı davasında ise m.7/m.12 süreleri uygulanır.
2. **Sorumluluk türü**:
   - **Hizmet kusuru** (kusurlu sorumluluk): Hizmetin kötü, geç veya hiç işlememesi. Kusur idareye izafe edilir; kişiselleştirme aranmaz.
   - **Kusursuz sorumluluk**: Tehlike (riskli faaliyet) ilkesi ve fedakârlığın denkleştirilmesi (kamu külfetleri karşısında eşitlik) ilkeleri. Terör/sosyal risk zararlarında sosyal risk ilkesi.
3. **İlliyet bağı**: İdari faaliyet ile zarar arasında uygun nedensellik aranır. Mücbir sebep, beklenmeyen hâl, zarar görenin/üçüncü kişinin ağır kusuru illiyeti kesebilir veya tazminatta indirim sebebi olabilir.
4. **Zararın ispatı ve hesabı**: Zarar gerçek, kesin ve idari faaliyetle illiyetli olmalı. Maddi tazminatta fiili zarar ve yoksun kalınan kazanç; bedensel zararda işgücü kaybı, destekten yoksun kalma; manevi tazminatta takdiri ölçütler. İspat yükü kural olarak zarar görende; resen araştırma ilkesi geçerlidir (İYUK m.20).
5. **Ara sonuç**: Faiz başlangıcı (başvuru/dava tarihi) ve faiz türü ayrıca belirlenir; ıslah ile talep artırımı mümkündür (İYUK m.16/4).

## Çıktı modülleri
- Sorumluluk türü ve illiyet analizi notu
- Zarar kalemleri tablosu (maddi/manevi, dayanak)
- Ön başvuru ve dava süresi takvimi
slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack."Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall