Skip to content

aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/idari-yargilama

idari-yargilama

Verified

İdari yargılama: 2577 sayılı İYUK — iptal ve tam yargı davaları, dava açma süreleri ve dava şartları (ehliyet/menfaat), yürütmenin durdurulması, idari merci tecavüzü ve istinaf/temyiz. Bu beceriyi İdari Yargılama Usulü (İYUK) alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (iptal davası, tam yargı davası, yürütmenin durdurulması, dava açma süresi, ehliyet menfaat, ön karar, istinaf, yetki). Alan dışı konularda tetiklenme.

İdari Yargılama Usulü (İYUK)

İdari yargılama: 2577 sayılı İYUK — iptal ve tam yargı davaları, dava açma süreleri ve dava şartları (ehliyet/menfaat), yürütmenin durdurulması, idari merci tecavüzü ve istinaf/temyiz.

Başat mevzuat: 2577 İYUK

Çalışma akışı

  1. Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle; süre hesabı, dosyayı üstlenen hukukçu tarafından teyit edilmelidir.
  2. Olayı sabitle: Kim soruyor (avukat, stajyer, müşavir, akademisyen)? Çekişmesiz/ çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir belirleyici soru.
  3. Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve references/<konu>.md dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
  4. Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım. Kullanıcı hukukçu değilse bu adım bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmaktır.

Kimin için

Bu skill avukatlar ve hukukçular içindir (avukat, stajyer avukat, şirket hukukçusu, akademisyen, hukuk öğrencisi). Soran, kendi işi için gelen ve hukukçu olmayan bir kişiyse: kanunun ne dediğini ve ilgili kararları genel olarak açıkla, resmî metni getir; bir süre işliyor olabilirse kanundaki süreyi ve dayanağını açıkça yaz. Kişiye özel hukuki görüş, strateji, sonuç tahmini ya da imzalanmaya veya mahkemeye verilmeye hazır belge üretme. Vakit kaybetmeden bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmasını öner ve bu sınırı yanıtta açıkça söyle.

Alt-konular

KonuReferansNe zaman?
Temel Kavramlar ve İdari Yargı Sistematiğireferences/temel-kavramlar-ve-sistem.mdİdari yargı kolunun adli yargıdan ayrımı, görevli yargı düzeninin tespiti, iptal/tam yargı/idari sözleşme dava tiplerinin ayrıştırılması gibi sistematik ve nitelendirme sorularında kullanılır; uyuşmazlığın hangi mahkemeye ait olduğu belirsiz olduğunda başvurulur.
İptal Davası Denetim Şeması (Beş Unsur)references/iptal-davasi-denetim-semasi.mdBir idari işlemin hukuka aykırılığının yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden incelenmesi gerektiğinde kullanılır; işlemin iptali için hangi sakatlık sebebinin ileri sürüleceğinin belirlenmesinde başvurulur.
Tam Yargı Davası ve İdarenin Sorumluluğureferences/tam-yargi-davasi-tazminat.mdİdari işlem veya eylemden doğan zararın tazmini, eski hâle iade veya idarenin kusurlu/kusursuz sorumluluğunun tartışıldığı durumlarda kullanılır; kamulaştırmasız el atma, hizmet kusuru, sosyal risk gibi tazmin taleplerinde başvurulur.
Dava Açma Süreleri ve Sürenin Hesabıreferences/dava-acma-sureleri.mdİdari davada 30/60 günlük genel süreler, m.11 başvurusunun durdurucu etkisi, m.13 ön başvurusu ve özel kanun süreleri hesaplanırken kullanılır; sürenin başlangıcı, durması ve kaçırılıp kaçırılmadığı tartışmalı olduğunda başvurulur.
Dava Şartları, Ehliyet ve Menfaatreferences/dava-sartlari-ehliyet-menfaat.mdDavacının dava açma ehliyetinin, iptal davasında menfaatinin veya tam yargıda kişisel hak ihlalinin, husumetin ve kesin işlem şartının incelenmesi gerektiğinde kullanılır; davanın ilk inceleme aşamasında reddedilme riskini değerlendirmek için başvurulur.
Yürütmenin Durdurulması (YD)references/yurutmenin-durdurulmasi.mdİdari işlemin uygulanması telafisi güç zarar doğuracaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa geçici koruma talebinin hazırlanmasında kullanılır; YD şartlarının değerlendirilmesi, teminat ve itiraz yolları gündeme geldiğinde başvurulur.
Görevli ve Yetkili Mahkemenin Belirlenmesireferences/gorev-yetki-mahkeme.mdDavanın idare mahkemesi, vergi mahkemesi yoksa ilk derece Danıştay'da görüleceğinin ve hangi yer mahkemesinin yetkili olduğunun belirlenmesinde kullanılır; yetki itirazı, gönderme kararı ve Danıştay ilk derece görevleri tartışmalı olduğunda başvurulur.
İdari Başvuru, Zımni Ret ve Merci Tecavüzüreferences/idari-basvuru-ve-merci-tecavuzu.mdDava öncesi üst makama başvuru, zorunlu idari başvuru yolları, zımni ret kavramı ve idari merci tecavüzü değerlendirilirken kullanılır; bir işleme doğrudan dava açılabilir mi yoksa önce idareye başvurulmalı mı sorusunda başvurulur.
Dava Dilekçesi ve Layiha Taslağıreferences/dilekce-ve-layiha-taslagi.mdİYUK'a uygun iptal/tam yargı dava dilekçesi, savunmaya cevap ve diğer layihaların hazırlanmasında kullanılır; dilekçenin zorunlu unsurları, talep sonucu ve delil bağlama disiplini gerektiğinde başvurulur.
İspat, Delil ve Resen Araştırmareferences/ispat-delil-ve-resen-arastirma.mdİdari yargıda ispat yükünün dağılımı, resen araştırma ilkesi, ara karar ile belge getirtme, bilirkişi ve keşif kullanımı değerlendirilirken kullanılır; idarenin işlem dayanaklarını sunmaması veya delil eksikliği sorununda başvurulur.
İstinaf ve Temyiz Kanun Yollarıreferences/istinaf-temyiz-kanun-yollari.mdİlk derece kararına karşı bölge idare mahkemesine istinaf veya Danıştay'a temyiz başvurusunun, parasal sınırların ve kesinlik kurallarının değerlendirilmesinde kullanılır; hangi karara hangi kanun yolunun açık olduğu ve sürelerin belirlenmesinde başvurulur.
İptal Kararının Uygulanması ve Tazminatreferences/kararin-uygulanmasi-ve-tazminat.mdİdarenin lehe kararı uygulamaması, kararın gereğinin yerine getirilmesi ve uygulamama nedeniyle tazminat talebi gündeme geldiğinde kullanılır; iptal kararının geriye yürür etkisi ve idarenin tesis etmesi gereken işlemin belirlenmesinde başvurulur.

Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih + doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye [doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp / turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki GEMINI.md'dedir.


Bu skill hukukçular içindir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırır; deneyseldir. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından incelenmeli, yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit edilmelidir. Müvekkile ya da başka bir kişiye iletilecek metinlerde yapay zekâdan yararlanıldığı belirtilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.

slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack."Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read.Stars: 194kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report.Stars: 194kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt.Stars: 194kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall