aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/haksiz-fiil-tazminat
haksiz-fiil-tazminat
VerifiedHaksız fiil sorumluluğu: TBK m.49 vd. unsurları (fiil, hukuka aykırılık, kusur, zarar, illiyet), kusursuz sorumluluk halleri, maddi/manevi tazminatın hesabı, destekten yoksun kalma ve tazminattan indirim sebepleri. Bu beceriyi Haksız Fiil ve Tazminat Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (haksız fiil, kusur, illiyet bağı, maddi tazminat, manevi tazminat, kusursuz sorumluluk, destekten yoksun kalma, TBK m.49). Alan dışı konularda tetiklenme.
| File | Kind | Size |
|---|---|---|
| SKILL.md | skill md | 7.2 KB |
| references/_metodoloji.md | markdown | 3.8 KB |
| references/dava-dilekce-ve-ihtarname.md | markdown | 2.0 KB |
| references/dava-gorev-yetki-ve-ispat.md | markdown | 2.1 KB |
| references/destekten-yoksun-kalma-ve-cismani-zarar.md | markdown | 2.1 KB |
| references/hukuka-aykirilik-ve-uygunluk-sebepleri.md | markdown | 2.2 KB |
| references/kusur-ve-illiyet-bagi.md | markdown | 2.1 KB |
| references/kusursuz-sorumluluk-halleri.md | markdown | 2.1 KB |
| references/maddi-tazminat-hesabi.md | markdown | 2.1 KB |
| references/manevi-tazminat.md | markdown | 2.1 KB |
| references/strateji-risk-ve-muvekkil-iletisimi.md | markdown | 2.2 KB |
| references/tazminattan-indirim-sebepleri.md | markdown | 2.0 KB |
| references/unsurlar-ve-denetim-semasi.md | markdown | 2.1 KB |
| references/zamanasimi-ve-sureler.md | markdown | 2.0 KB |
references/unsurlar-ve-denetim-semasi.md
View on GitHub# Haksız Fiilin Unsurları ve Genel Denetim Şeması
## Görev
Somut olayı TBK m.49 çerçevesinde beş unsurun (fiil, hukuka aykırılık, kusur, zarar, uygun illiyet bağı) tek tek varlığına göre denetlemek; sonra olaya özgü objektif sorumluluk normuyla yarışmayı kontrol etmek. Eksik tek unsur talebi tümden düşürür; bu yüzden zincir baştan sona kurulur.
## Soğuk başlangıç (intake)
- Ne oldu, kim yaptı, zarar tam olarak nedir (mal varlığı mı, beden/can mı, kişilik hakkı mı)?
- Olay tarihi ve zarar görenin bunu/faili öğrendiği tarih?
- Taraflar arasında sözleşme ilişkisi var mı (yarışma ihtimali)?
- Olaya özgü bir özel rejim var mı (trafik, işveren, ürün, yapı)?
## Denetim şeması
1. **Fiil (m.49).** İnsan davranışı: olumlu eylem ya da hukuken yapma yükümü varken kaçınma (ihmali davranış). Failin belirlenebilirliği saptanır.
2. **Hukuka aykırılık (m.49).** Mutlak hak ihlali (yaşam, beden, mülkiyet, kişilik) doğrudan; salt malvarlığı zararında ihlal edilen koruma normu veya ahlaka aykırı kasıtlı davranış (m.49/2) aranır. Hukuka uygunluk sebebi (m.63) varsa aykırılık kalkar.
3. **Kusur (m.49).** Kast ya da ihmal. Ölçü objektifleştirilmiş özen (basiretli kişi). Kusursuz sorumluluk normu uygulanacaksa bu unsur aranmaz.
4. **Zarar.** Fiili zarar + yoksun kalınan kâr (maddi) ve/veya manevi zarar. Malvarlığında istem dışı azalma; farazi malvarlığı ile gerçek arasındaki fark esas alınır.
5. **Uygun illiyet bağı.** Fiil ile zarar arasında hayatın olağan akışına ve genel hayat tecrübesine göre uygun nedensellik; mücbir sebep, zarar görenin/üçüncü kişinin ağır kusuru bağı kesebilir.
6. **Ara sonuç.** Beş unsur tamsa sorumluluk kurulur; eksikse hangi unsurun düştüğü ve ispat yükünün kimde olduğu (TMK m.6) not edilir. Objektif sorumluluk normu (m.65-71) seçimlik olarak değerlendirilir.
## Çıktı modülleri
- Unsur-vakıa-delil altlama tablosu (her unsur için var/yok/şüpheli).
- Yarışma notu (sözleşme ↔ haksız fiil; süre/ispat etkisi).
- Eksik unsur ve ispat yükü haritası.
Related skills
| Skill | Stars | Updated | Works with | Status | Install |
|---|---|---|---|---|---|
| slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack." | Stars: 198k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |