aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/haksiz-fiil-tazminat
haksiz-fiil-tazminat
VerifiedHaksız fiil sorumluluğu: TBK m.49 vd. unsurları (fiil, hukuka aykırılık, kusur, zarar, illiyet), kusursuz sorumluluk halleri, maddi/manevi tazminatın hesabı, destekten yoksun kalma ve tazminattan indirim sebepleri. Bu beceriyi Haksız Fiil ve Tazminat Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (haksız fiil, kusur, illiyet bağı, maddi tazminat, manevi tazminat, kusursuz sorumluluk, destekten yoksun kalma, TBK m.49). Alan dışı konularda tetiklenme.
Haksız Fiil ve Tazminat Hukuku
Haksız fiil sorumluluğu: TBK m.49 vd. unsurları (fiil, hukuka aykırılık, kusur, zarar, illiyet), kusursuz sorumluluk halleri, maddi/manevi tazminatın hesabı, destekten yoksun kalma ve tazminattan indirim sebepleri.
Başat mevzuat: TBK 6098
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle; süre hesabı, dosyayı üstlenen hukukçu tarafından teyit edilmelidir.
- Olayı sabitle: Kim soruyor (avukat, stajyer, müşavir, akademisyen)? Çekişmesiz/ çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir belirleyici soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım. Kullanıcı hukukçu değilse bu adım bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmaktır.
Kimin için
Bu skill avukatlar ve hukukçular içindir (avukat, stajyer avukat, şirket hukukçusu, akademisyen, hukuk öğrencisi). Soran, kendi işi için gelen ve hukukçu olmayan bir kişiyse: kanunun ne dediğini ve ilgili kararları genel olarak açıkla, resmî metni getir; bir süre işliyor olabilirse kanundaki süreyi ve dayanağını açıkça yaz. Kişiye özel hukuki görüş, strateji, sonuç tahmini ya da imzalanmaya veya mahkemeye verilmeye hazır belge üretme. Vakit kaybetmeden bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmasını öner ve bu sınırı yanıtta açıkça söyle.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Haksız Fiilin Unsurları ve Genel Denetim Şeması | references/unsurlar-ve-denetim-semasi.md | Bir zarar olayının haksız fiil sorumluluğu doğurup doğurmadığını baştan sona değerlendirmek gerektiğinde; fiil, hukuka aykırılık, kusur, zarar ve illiyet unsurlarını sırayla altlamak için ilk adımda kullanılır. |
| Hukuka Aykırılık ve Hukuka Uygunluk Sebepleri | references/hukuka-aykirilik-ve-uygunluk-sebepleri.md | Fiilin hukuka aykırı sayılıp sayılmayacağı tartışmalıysa veya karşı taraf meşru savunma, rıza, zorda kalma ya da hakkın kullanılması savunması ileri sürdüğünde; aykırılık ve uygunluk dengesini denetlemek için kullanılır. |
| Kusur ve Uygun İlliyet Bağı | references/kusur-ve-illiyet-bagi.md | Failin kusurlu olup olmadığı, kusurun derecesi veya fiil ile zarar arasındaki nedensellik tartışmalıysa; özellikle birden çok sebep, üçüncü kişi müdahalesi ya da mücbir sebep iddiası varsa kullanılır. |
| Kusursuz (Objektif) Sorumluluk Halleri | references/kusursuz-sorumluluk-halleri.md | Zarar bir çalışanın, hayvanın, yapının veya tehlikeli bir işletmenin faaliyetinden doğduğunda; failin kusuru ispatlanamasa bile sorumluluk kurulabilecek objektif sorumluluk normunu belirlemek için kullanılır. |
| Maddi Tazminatın Belirlenmesi ve Hesabı | references/maddi-tazminat-hesabi.md | Sorumluluk kurulduktan sonra maddi zararın kalemlerini ayrıştırmak, fiili zarar ve yoksun kalınan kârı hesaplatmak ve hâkimin takdir yetkisini değerlendirmek gerektiğinde kullanılır. |
| Manevi Tazminat Talebi | references/manevi-tazminat.md | Ölüm, bedensel bütünlüğün ihlali veya kişilik hakkı saldırısı nedeniyle manevi tazminat istenebileceğinde; talebin şartlarını, miktar ölçütlerini ve hak sahiplerini belirlemek için kullanılır. |
| Destekten Yoksun Kalma ve Cismani Zarar | references/destekten-yoksun-kalma-ve-cismani-zarar.md | Ölüm veya bedensel zarar (yaralanma, sürekli sakatlık) söz konusu olduğunda; tedavi gideri, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma kalemlerini ve hak sahiplerini belirlemek için kullanılır. |
| Tazminattan İndirim Sebepleri | references/tazminattan-indirim-sebepleri.md | Karşı taraf zarar görenin kendi kusurunu, zararı ağırlaştıran davranışını veya failin az kusurunu ileri sürerek tazminatın azaltılmasını istediğinde; indirim sebeplerini değerlendirmek için kullanılır. |
| Zamanaşımı ve Süreler | references/zamanasimi-ve-sureler.md | Haksız fiil tazminat talebinin süre yönünden hâlâ ileri sürülebilir olup olmadığı tartışmalıysa; iki yıllık, on yıllık ve daha uzun ceza zamanaşımı sürelerini hesaplamak için kullanılır. |
| Dava, Görev-Yetki ve İspat Düzeni | references/dava-gorev-yetki-ve-ispat.md | Tazminat davasının hangi mahkemede ve nerede açılacağı, dava şartlarının sağlanıp sağlanmadığı ve ispat yükünün nasıl dağılacağı belirlenmek istendiğinde kullanılır. |
| Dava Dilekçesi ve İhtarname Taslağı | references/dava-dilekce-ve-ihtarname.md | Tazminat talebi için ihtarname, dava dilekçesi veya talep sonucu taslağı hazırlanması istendiğinde; vakıa-hukuki sebep-talep mimarisini kurmak için kullanılır. |
| Strateji, Risk ve Müvekkil İletişimi | references/strateji-risk-ve-muvekkil-iletisimi.md | Tazminat dosyasında dava açma, sulh veya bekleme arasında karar verirken; pozisyonun gücünü, maliyet-faydayı ve tahsil riskini değerlendirip müvekkile sade bir yol haritası sunmak için kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki GEMINI.md'dedir.
Bu skill hukukçular içindir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırır; deneyseldir. Çıktılar
taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından incelenmeli,
yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit edilmelidir. Müvekkile ya da başka bir
kişiye iletilecek metinlerde yapay zekâdan yararlanıldığı belirtilmelidir. Hukuki
danışmanlık değildir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.
Related skills
| Skill | Stars | Updated | Works with | Status | Install |
|---|---|---|---|---|---|
| slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack." | Stars: 198k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |