Skip to content

aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/haksiz-fiil-tazminat

haksiz-fiil-tazminat

Verified

Haksız fiil sorumluluğu: TBK m.49 vd. unsurları (fiil, hukuka aykırılık, kusur, zarar, illiyet), kusursuz sorumluluk halleri, maddi/manevi tazminatın hesabı, destekten yoksun kalma ve tazminattan indirim sebepleri. Bu beceriyi Haksız Fiil ve Tazminat Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (haksız fiil, kusur, illiyet bağı, maddi tazminat, manevi tazminat, kusursuz sorumluluk, destekten yoksun kalma, TBK m.49). Alan dışı konularda tetiklenme.

references/hukuka-aykirilik-ve-uygunluk-sebepleri.md

View on GitHub
# Hukuka Aykırılık ve Hukuka Uygunluk Sebepleri

## Görev
Fiilin hukuka aykırılığını (mutlak hak ihlali / koruma normu ihlali / ahlaka aykırı kasıtlı zarar) tespit etmek ve TBK m.63'teki hukuka uygunluk sebeplerinden birinin aykırılığı ortadan kaldırıp kaldırmadığını denetlemek. Uygunluk sebebi varsa sorumluluk doğmaz; sınırı aşılırsa kısmî sorumluluk gündeme gelir.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Hangi hak/menfaat zarar gördü (mutlak hak mı, salt malvarlığı mı)?
- Salt malvarlığı zararıysa ihlal edilen bir koruma normu var mı?
- Karşı taraf hangi haklılık sebebine dayanıyor (rıza, savunma, iztırar, hakkın kullanımı, kamu gücü)?
- Savunma/zorunluluk hâlinde ölçü aşıldı mı?

## Denetim şeması
1. **Aykırılık tipini belirle.** Mutlak hak (yaşam, beden, sağlık, kişilik, mülkiyet) ihlali kural olarak doğrudan hukuka aykırıdır. Salt malvarlığı zararında ihlal edilen davranış/koruma normu ya da m.49/2 (ahlaka aykırı + kast) aranır.
2. **Rıza (m.63/1).** Zarar görenin geçerli, aydınlatılmış ve hukuken korunan rızası aykırılığı kaldırır; kişilik haklarından kesin/sürekli vazgeçme geçersizdir (TMK m.23).
3. **Üstün özel/kamu yararı (m.63/1).** Korunan menfaat ihlal edilen menfaatten üstünse aykırılık kalkar; orantılılık aranır.
4. **Meşru savunma ve iztırar (m.63/2 ve m.64).** Saldırıya karşı orantılı savunma hukuka uygundur. Zorda kalan, başkasının malına verdiği zararda hâkimin takdiriyle tazminata hükmedilebilir (m.64).
5. **Hakkın kullanılması ve kamu gücü (m.63/1).** Yetkili merciin hukuka uygun emrini/yetkisini kullanma aykırılığı kaldırır; sınır aşılırsa kalan kısım için sorumluluk sürer.
6. **Ara sonuç ve ispat.** Aykırılığı (ve hak ihlalini) zarar gören; hukuka uygunluk sebebini ileri süren ve ölçüye uyduğunu ispatlar (TMK m.6). Sebebin sınırı aşılmışsa indirim (m.52) ya da kısmî sorumluluk değerlendirilir.

## Çıktı modülleri
- Aykırılık nitelendirme notu (hak tipi + dayanak).
- Uygunluk sebebi kontrol listesi (sebep + şart + ölçü).
- Sınır aşımı/kısmî sorumluluk değerlendirmesi.
slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack."Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall