aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/kira-hukuku
kira-hukuku
VerifiedKonut ve çatılı işyeri kiraları: kira sözleşmesi, kira bedelinin belirlenmesi ve tespit davası, tahliye sebepleri (ihtiyaç, yeniden inşa, tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar, temerrüt) ve ilamsız tahliye icrası. Bu beceriyi Kira Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (konut kirası, çatılı işyeri, tahliye, kira tespiti, kira artışı, depozito, ihtiyaç tahliyesi, temerrüt). Alan dışı konularda tetiklenme.
| File | Kind | Size |
|---|---|---|
| SKILL.md | skill md | 7.5 KB |
| references/_metodoloji.md | markdown | 4.7 KB |
| references/gorev-yetki-arabuluculuk-usul.md | markdown | 1.9 KB |
| references/ispat-delil-ve-zamanasimi.md | markdown | 1.8 KB |
| references/kira-bedeli-tespit-ve-artis.md | markdown | 2.1 KB |
| references/kira-sozlesmesi-ve-dilekce-taslak.md | markdown | 1.8 KB |
| references/kira-temel-kavramlar-ve-sistem.md | markdown | 2.0 KB |
| references/kiralanan-ayip-onarim-kullanim.md | markdown | 2.0 KB |
| references/konut-isyeri-rejimi-koruyucu-hukumler.md | markdown | 2.2 KB |
| references/risk-strateji-ve-muvekkil-iletisimi.md | markdown | 1.9 KB |
| references/tahliye-icra-ilamsiz-ilamli.md | markdown | 2.0 KB |
| references/tahliye-sebepleri-ve-denetim.md | markdown | 2.0 KB |
| references/tahliye-taahhudu-gecerlilik.md | markdown | 2.0 KB |
| references/temerrut-iki-hakli-ihtar-tahliye.md | markdown | 2.1 KB |
references/_metodoloji.md
View on GitHub# Kira Hukuku — Metodoloji ve Çalışma Referansı
## Alanın sistematiği
Türk kira hukuku, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) "Kira Sözleşmesi" başlıklı bölümünde üç katmanlı düzenlenmiştir: (i) tüm kira ilişkilerine uygulanan **genel hükümler** (TBK m.299-338), (ii) **konut ve çatılı işyeri kiraları**na özgü hükümler (TBK m.339-356) ve (iii) **ürün (hasılat) kirası** (TBK m.357 vd.). Uygulamadaki uyuşmazlıkların ağırlığı konut ve çatılı işyeri kiralarındadır; bu alan büyük ölçüde kiracıyı koruyan **emredici** kurallarla örülüdür (TBK m.346, m.354). İlk teşhis daima sözleşmenin bu üç türden hangisine girdiğini, taşınmazın "çatılı işyeri/konut" niteliğini ve TBK m.339/2'deki istisnaları (geçici nitelikli, altı aydan kısa) saptamaktır.
## Başat normlar ve madde atıfları
- **Sözleşme ve teslim**: TBK m.299 (tanım), m.301 (kiraya verenin teslim borcu), m.316 (kiracının özenle kullanma borcu).
- **Kira bedeli — belirleme ve artış**: TBK m.343 (kiracı aleyhine değişiklik yasağı), m.344 (artış sınırı; yenilenen kira dönemlerinde bir önceki kira yılı **TÜFE on iki aylık ortalama** oranını geçemez; beş yıldan uzun/beş yıl sonrası için hâkim **hakkaniyet** belirlemesi), m.345 (kira tespit davasının her zaman açılabilmesi).
- **Bağlantılı/yan edim yasakları**: TBK m.340 (bağlantılı sözleşme yasağı), m.346 (kiracı aleyhine düzenleme yasağı — depozito/güvence ve gecikme cezası sınırları), m.342 (güvence bedeli: en çok üç aylık kira; nakit/kıymetli evrak bankaya yatırılır).
- **Tahliye sebepleri**: Kira bedelinin ödenmemesi/temerrüt (TBK m.315 — en az otuz günlük ihtar; konut/çatılı işyerinde otuz gün), gereksinim — kiraya veren veya yakınlarının konut/işyeri ihtiyacı, yeniden inşa ve imar (TBK m.350), yeni malikin gereksinimi (TBK m.351), kiracıdan kaynaklanan sebepler: yazılı tahliye taahhüdü ve iki haklı ihtar (TBK m.352).
- **Dava süreleri**: Gereksinim/yeniden inşa davasında belirli süreli sözleşmede sürenin, belirsiz sürelide fesih dönemine ve bildirim sürelerine uyularak belirlenen tarihten itibaren **bir ay** içinde dava (TBK m.353); yeni malikte edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde bildirim, altı ay sonra dava (TBK m.351).
- **Yenileme ve fesih**: TBK m.347 (belirli süreli sözleşmede kiracı bildirimle sona erdirebilir; kiraya veren on yıllık uzama süresi dolmadıkça yalnızca kanuni sebeplerle çıkaramaz; on yıl sonrası üç ay önceden bildirimle sebep göstermeden fesih).
- **Tahliye taahhüdünün yeniden kiralama yasağı**: TBK m.355 (tahliye edilen taşınmazın üç yıl başkasına kiralanamaması).
- **Usul ve icra**: Görev sulh hukuk mahkemesi (HMK m.4/1-a — kira ilişkisinden doğan alacak ve tahliye davaları); kira uyuşmazlıklarında **dava şartı arabuluculuk** (6325 sayılı HUAK m.18/A; 2023 sonrası kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar kapsamda); ilamsız tahliye İİK m.272 vd.; tahliye taahhüdüne dayalı icra takibi İİK m.272.
## Çalışma yöntemi
1. **Niteleme**: Taşınmaz türü, sözleşme tipi (belirli/belirsiz süreli), tarafların sıfatı, sözleşme tarihi (1.7.2012 öncesi/sonrası — 6098 geçiş hükümleri 6101 sayılı Kanun).
2. **Süre haritası**: Sözleşme başlangıcı, dönem sonları, ihtar ve dava sürelerini takvime dök; hak düşürücü süreleri (m.353, m.351) en başta işaretle.
3. **Sebep eşleştirme**: Talep edilen sonucu (tahliye/tespit/alacak) doğru tahliye/dava sebebine bağla; her sebebin kendine özgü şekil, süre ve ispat şartını ayrı denetle.
4. **İspat planı**: Yazılı sözleşme, ödeme kayıtları, ihtarname (noter), tahliye taahhüdü, tanık; HMK m.200 (senetle ispat) ve m.190 (ispat yükü) çerçevesinde delil dağılımı.
5. **Çıktı**: İhtarname, dava dilekçesi/cevap, kira tespiti hesabı, icra takip talebi taslağı.
## İçtihat ve kaynak hijyeni
Yargıtay'ın kira uyuşmazlıklarına bakan dairesi son yapılanmada değişmiştir; karar künyesini ve güncel daireyi **karararama.yargitay.gov.tr** üzerinden doğrula. Bu referans hiçbir esas/karar numarası içermez; ilkesel atıf yapıldığında künye `[doğrulanacak]` olarak işaretlenmeli ve metne eklenmeden önce kaynaktan teyit edilmelidir. Mevzuat metnini **mevzuat.gov.tr** güncel haliyle; AYM içtihadı için **kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr** kullanılır. Kira artış oranı, güncel TÜFE oranı ve geçici kanuni tavanlar (örn. konut kiralarında uygulanan geçici %25 sınırı gibi süreli düzenlemeler) yürürlük tarihine göre değiştiğinden, her dosyada güncel oran ve geçerli geçici hüküm ayrıca doğrulanmalıdır.
Related skills
| Skill | Stars | Updated | Works with | Status | Install |
|---|---|---|---|---|---|
| slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack." | Stars: 198k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |