Skip to content

aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/is-sagligi-guvenligi

is-sagligi-guvenligi

Verified

İş sağlığı ve güvenliği: 6331 sayılı Kanun — işverenin önleme yükümlülükleri, risk değerlendirmesi, İSG profesyonelleri, iş kazası bildirimi ve sorumluluk, idari yaptırımlar ve işverenin tazminat sorumluluğu. Bu beceriyi İş Sağlığı ve Güvenliği alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (iş sağlığı güvenliği, risk değerlendirmesi, iş kazası, işveren yükümlülüğü, idari para cezası, iş güvenliği uzmanı, ramak kala). Alan dışı konularda tetiklenme.

references/_metodoloji.md

View on GitHub
# İş Sağlığı ve Güvenliği — Metodoloji Referansı

## Alanın sistematiği
İş sağlığı ve güvenliği (İSG) hukuku, işverenin çalışanı her türlü mesleki risk karşısında koruma (gözetme) borcunu düzenleyen, kamusal yönü ağır basan bir alandır. Üç katman birlikte çalışır: (1) idari/önleyici katman — 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ikincil mevzuat işverene somut yükümlülükler yükler, ihlali idari para cezasıyla yaptırıma bağlanır; (2) sosyal güvenlik katmanı — 5510 sayılı Kanun iş kazası/meslek hastalığını sigorta kolu olarak ele alır (SUT, gelir bağlama, SGK rücuu); (3) özel hukuk/tazminat katmanı — iş kazası işverenin gözetme borcuna aykırılığından doğan sözleşmeye dayalı sorumluluk olarak değerlendirilir (TBK m.417/2-3, m.49 vd.). Ağır neticelerde TCK (taksirle öldürme/yaralama, m.85-89) ceza boyutu eklenir.

## Başat normlar ve madde atıfları
- 6331 sayılı Kanun: kapsam (m.2), işverenin genel yükümlülüğü (m.4 — risklerden kaçınma, kaynağında önleme, ikame, toplu korumaya öncelik), risklerden korunma ilkeleri (m.5), İSG hizmetleri ve iş güvenliği uzmanı/işyeri hekimi (m.6-8), risk değerlendirmesi (m.10), acil durum planları (m.11-12), çalışmaktan kaçınma hakkı (m.13), iş kazası ve meslek hastalığının kayıt ve bildirimi (m.14), sağlık gözetimi (m.15), çalışanların bilgilendirilmesi (m.16) ve eğitimi (m.17), çalışan görüşü/katılımı (m.18), çalışanların yükümlülükleri (m.19), çalışan temsilcisi (m.20), İSG kurulu (m.22), idari para cezaları (m.26), tehlike halinde durdurma (m.25).
- 5510 sayılı Kanun: iş kazası tanımı (m.13), meslek hastalığı (m.14), bildirim (m.13/2 — kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya), SGK rücu davası (m.21 — işverenin kusuru oranında).
- 6098 sayılı TBK: işçiyi gözetme borcu ve İSG'nin sözleşmesel temeli (m.417/2), ölüm/bedensel zarar tazminatının haksız fiil hükümlerine tabi olması (m.417/3, m.54-56), destekten yoksun kalma (m.53), kusursuz sorumluluk/adam çalıştıran (m.66) ile yarışma.
- İlgili yönetmelikler: Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, İSG Hizmetleri Yönetmeliği, tehlike sınıfları tebliği, çalışan eğitimi yönetmeliği, sağlık gözetimi (işe giriş/periyodik muayene) yönetmelikleri.

## Çalışma yöntemi
1. Önce ekseni belirle: idari uyum mu, iş kazası tazminatı mı, SGK rücuu mu, ceza boyutu mu, yoksa karma mı? Çoğu dosya karmadır; her ekseni ayrı ayrı altla.
2. İşyerini tehlike sınıfına (az tehlikeli/tehlikeli/çok tehlikeli) ve çalışan sayısına göre konumlandır; yükümlülüklerin çoğu bu iki değişkene bağlıdır.
3. İş kazası tazminatında zinciri kur: kaza → işverenin somut yükümlülük ihlali (hangi maddeye aykırılık) → illiyet → kusur oranı (bilirkişi/kurul raporu) → zararın hesabı → indirim sebepleri (müterafik kusur, hatır).
4. İspat yükünü doğru dağıt: işveren önlem aldığını ve gözetme borcunu yerine getirdiğini ispatla yükümlüdür; işçi zararı ve illiyeti ortaya koyar.
5. Süreleri ve görevli mercii sabitle: tazminatta iş mahkemesi, idari para cezasında 5326'ya göre sulh ceza hâkimliği itirazı, SGK işlemlerinde iş mahkemesi.

## Kaynak hijyeni
Mevzuatı daima madde/fıkra ile ver ve yürürlük tarihini gözet (6331 tehlike sınıfına göre kademeli yürürlüğe girmiştir). İçtihat zorunluysa Yargıtay 9., 10. ve 21. Hukuk Dairelerinin (güncel yapıda 9. ve 10. HD) iş kazası ve rücu kararlarını karararama.yargitay.gov.tr üzerinden doğrula; esas/karar numarasını asla bellekten yazma, doğrulanmamış künyeyi `[doğrulanacak]` ile işaretle. Kusur oranı ve teknik nedensellik daima dosyaya özgü bilirkişi/İSG uzman raporuna dayanır; soyut yüzde verme.
slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack."Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall