Skip to content

aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/imar-hukuku

imar-hukuku

Verified

İmar hukuku: 3194 sayılı Kanun — imar planları ve plan değişikliklerine karşı dava, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni, kaçak yapı ve yıkım kararları, imar para cezaları ve planlama hiyerarşisi. Bu beceriyi İmar ve Planlama Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (imar planı, ruhsat, yapı kayıt belgesi, kaçak yapı, planlama, plan iptali, kamulaştırma, imar para cezası). Alan dışı konularda tetiklenme.

references/_metodoloji.md

View on GitHub
# İmar ve Planlama Hukuku — Metodoloji Referansı

## Alanın sistematiği
İmar hukuku, mülkiyet hakkı (Anayasa m.35) ile planlı kentleşme arasındaki dengeyi kuran, ağırlıklı olarak idare hukuku rejimine tabi bir alandır. Uyuşmazlıkların çoğu idari işleme (plan, ruhsat, yıkım, para cezası, encümen kararı) karşı iptal davası ve idarenin sorumluluğundan doğan tam yargı davası biçiminde idari yargıda görülür; bir kısmı ise (kamulaştırmasız el atma bedeli, satış/inşaat sözleşmeleri, müteahhit-arsa sahibi ilişkisi) adli yargıdadır. Bu nedenle her dosyada önce **yargı kolu (idari/adli) ve görevli mahkeme** belirlenir.

## Başat normlar ve madde atıfları
- **3194 sayılı İmar Kanunu**: planlama kademeleri ve onay (m.6-9), arazi ve arsa düzenlemesi/DOP (m.18), ifraz-tevhit (m.15-16), ruhsata tabi yapılar (m.20-21), ruhsatsız/ruhsata aykırı yapı ve mühürleme-durdurma (m.32), imar para cezaları (m.42), yıkım kararı (m.32, 39), kamuya terk.
- **Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği** ve **Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği**: plan kademeleri, yapılaşma koşulları (TAKS/KAKS/emsal, çekme mesafeleri, yükseklik).
- **3194 ek/geçici madde 16 (Yapı Kayıt Belgesi / imar barışı, 7143 s.K.)**: kayıt belgesinin kapsamı ve sınırları.
- **2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu**: bedel tespiti (m.10-11), acele kamulaştırma (m.27), hukuki ve fiili el atma; geçici m.6 (kamulaştırmasız el atma).
- **2577 sayılı İYUK**: iptal/tam yargı davası, dava açma süresi (m.7), üst makama başvuru (m.11), yürütmenin durdurulması (m.27).
- **5393 sayılı Belediye Kanunu / 5216 sayılı Büyükşehir Kanunu**: plan onay yetkileri ve encümen kararları.
- **6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun**: riskli yapı/alan, tahliye-yıktırma.
- **2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu**, **2872 sayılı Çevre Kanunu** (ÇED): koruma alanları ve çevresel kesişim.
- Anayasa m.35 (mülkiyet), m.56 (sağlıklı çevre), m.125 (idari işlemin yargı denetimi ve idarenin sorumluluğu).

## Çalışma yöntemi (altlama sırası)
1. **Olay ve işlem tespiti**: Somut idari işlem nedir (plan/ruhsat/yıkım/ceza)? Tarihi, tebliği, dayanağı, imzalayan makam?
2. **Planlama hiyerarşisi**: Üst ölçekli plan (çevre düzeni 1/100.000, nazım 1/5000) → uygulama imar planı (1/1000) zinciri; alt ölçek üst ölçeğe aykırı olamaz. İşlemin hangi kademeye dayandığı saptanır.
3. **Yetki-şekil-sebep-konu-maksat** süzgeci: işlemin unsurları, plan onay yetkisi, kamu yararı ve şehircilik ilkelerine uygunluk denetlenir.
4. **Süre kontrolü**: İYUK m.7 (60 gün, vergi/bazı işlemlerde özel süreler); planlarda askı ilanı + itiraz süresi ve dava süresinin başlangıcı titizlikle hesaplanır.
5. **Delil ve bilirkişi**: keşif, imar durumu belgesi, plan paftaları, ruhsat eki projeler, şehir plancısı/harita-inşaat mühendisi bilirkişi.
6. **Çözüm ve strateji**: iptal + yürütmenin durdurulması, tam yargı (tazminat/el atma bedeli), idari başvuru ve uzlaşma; risklerin müvekkile aktarımı.

## Kaynak hijyeni
İçtihat zikredilecekse mahkeme + daire + esas/karar no + tarih ile ve doğrulanabilir kaynakla verilir; Danıştay 6. ve 14. Daireleri imar uyuşmazlıklarının başat daireleridir, ancak somut künye **karararama.danistay.gov.tr** üzerinden teyit edilmeden yazılmaz. AYM mülkiyet hakkı kararları için **kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr**. Yargıtay (kamulaştırmasız el atma, inşaat sözleşmeleri) için **karararama.yargitay.gov.tr**. Hiçbir esas/karar numarası model hafızasından üretilmez; doğrulanamayan künye `[doğrulanacak]` işaretiyle bırakılır. Mevzuat daima yürürlük ve son değişiklik tarihi kontrol edilerek (özellikle imar barışı/6306 sık değiştiğinden) kullanılır.
slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack."Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall