Skip to content

aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/hukuk-muhakemesi

hukuk-muhakemesi

Verified

Medeni yargılama: 6100 sayılı HMK — dava şartları ve ilk itirazlar, görev ve yetki, dilekçeler ve ön inceleme, ispat yükü ve deliller, tahkikat ve hüküm, istinaf/temyiz; usul denetim şeması. Bu beceriyi Hukuk Muhakemesi (HMK) alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (dava şartları, görev yetki, ispat, deliller, dilekçeler aşaması, ön inceleme, istinaf, tahkikat). Alan dışı konularda tetiklenme.

references/_metodoloji.md

View on GitHub
# Hukuk Muhakemesi (HMK) — Metodoloji Referansı

Bu alan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ekseninde medeni yargılama hukukunun uygulamasını kapsar. Çalışma mantığı, maddi hukuk talebini (örneğin alacak, tazminat, tescil) doğru usul kanalına oturtmak ve davayı usul ekonomisi içinde, hak kaybı yaratmadan yürütmektir. Her dosyada önce usul süzgeci çalıştırılır: yargı yolu doğru mu, dava şartları (HMK m.114-115) tam mı, görev (m.1-4) ve yetki (m.5 vd.) yerinde mi, taraf ehliyeti ve davayı takip yetkisi var mı, hukuki yarar (m.114/1-h) bulunuyor mu.

## Sistematik ve başat normlar

HMK sistematiği aşamalı ilerler: yazılı yargılamada (m.118 vd.) dava dilekçesi (m.119) ve cevap dilekçesi (m.126-129) ile başlayan dilekçeler aşaması; ardından ön inceleme (m.137-142) — burada dava şartları ve ilk itirazlar incelenir, uyuşmazlık konuları belirlenir, deliller bağlanır; sonra tahkikat (m.143 vd.), sözlü yargılama (m.184-186) ve hüküm (m.294 vd.). İddia ve savunmanın genişletilmesi/değiştirilmesi yasağı (m.141), ön inceleme tutanağıyla kristalize olur; bu yasak somut olarak ne zaman devreye girdiği açısından kritiktir (dilekçelerin teatisi serbest aşama, sonrası ıslah veya karşı tarafın açık muvafakati gerekir — m.176 vd.).

İspat hukuku omurgadır: ispat yükü kural olarak iddia edene aittir (TMK m.6; HMK m.190). Senetle ispat zorunluluğu ve senede karşı senetle ispat (HMK m.200-201), kesin ve takdiri deliller ayrımı, ikrar (m.188), yemin (m.225 vd.), tanık (m.240 vd.), bilirkişi (m.266 vd.), keşif (m.288 vd.) ve belge (m.199) düzeni bilinmelidir. Basit yargılama usulü (m.316-322) ayrı bir hız rejimidir; sulh hukuk işleri, kira, tüketici, iş gibi alanlarda uygulanır ve delil sunma anları daha sıkışıktır.

Kanun yolları: istinaf (m.341-360) ve temyiz (m.361-373). İstinaf süresi kural olarak gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (m.345); temyiz süresi de iki haftadır (m.361). İstinafta yeniden inceleme ve sınırlı yeni delil rejimi (m.357) ile temyizde hukukilik denetimi farkı gözetilir. Kesinlik sınırları (parasal had) her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; rakam yıllık tarifeden teyit edilmelidir.

## Çalışma yöntemi

Sıra: (1) talebi maddi hukukta isimlendir, (2) yargı yolu ve görev/yetkiyi sabitle, (3) dava şartı ve ilk itiraz haritasını çıkar, (4) ispat planını kur (hangi vakıa, hangi delille, kimin yükünde), (5) süre takvimini hesapla, (6) dilekçe mimarisini (vakıa-hukuki sebep-talep sonucu) kur. Dava şartı eksikliği davanın usulden reddine, ilk itiraz ise ön incelemede karara bağlanmaya götürür; ikisini karıştırmamak gerekir.

Dava şartı arabuluculuk bağlantısına dikkat: ticari alacak (TTK m.5/A), iş ve tüketici uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk öngörülmüştür; arabuluculuk son tutanağı yoksa dava usulden reddedilir. Kira, ortaklığın giderilmesi gibi alanlar da kademeli olarak dava şartı arabuluculuk kapsamına alınmıştır — güncel kapsam mevzuattan teyit edilmelidir.

## Kaynak hijyeni

Mevzuat madde/fıkra/bent ile verilir. Parasal hadler, harç ve gider avansı tutarları yıllık tarifeye bağlı olduğundan tarih belirtilerek ve güncel kaynaktan teyit edilerek kullanılır. İçtihat (Yargıtay HGK, ilgili Hukuk Daireleri, BAM, AYM) yalnızca mahkeme + daire + esas/karar numarası + tarih + doğrulanabilir kaynakla anılır; numara uydurulmaz. Doğrulama için karararama.yargitay.gov.tr ve kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr kullanılır. UYAP üzerinden tebligat ve süre hesabı yapılırken adli tatil (HMK m.102-104) ve tatil günü etkisi (m.93) gözetilir.
slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack."Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall