aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/hukuk-metodolojisi
hukuk-metodolojisi
VerifiedTürk hukukunda yöntem ve hukuk uygulaması: TMK m.1 çerçevesinde lafzî/amaçsal/sistematik/tarihsel yorum, kıyas ve evleviyet, hâkimin hukuk yaratması, kanun boşluğu, içtihat çalışması ve gerekçeli (mütalaa) üslubu. Bu beceriyi Hukuk Metodolojisi ve Yorum alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (hukuk metodolojisi, yorum, kıyas, amaçsal yorum, hâkimin hukuk yaratması, TMK m.1, boşluk doldurma, menfaatler içtihadı). Alan dışı konularda tetiklenme.
| File | Kind | Size |
|---|---|---|
| SKILL.md | skill md | 7.1 KB |
| references/_metodoloji.md | markdown | 3.7 KB |
| references/anayasaya-uygun-yorum-ve-temel-haklar.md | markdown | 2.0 KB |
| references/durustluk-kurali-ve-hakkin-kotuye-kullanilmasi.md | markdown | 2.2 KB |
| references/gerekceli-hukuki-akil-yurutme-metni.md | markdown | 1.9 KB |
| references/ictihat-arama-ve-degerlendirme.md | markdown | 2.0 KB |
| references/kanun-boslugu-ve-hukuk-yaratma.md | markdown | 2.1 KB |
| references/kiyas-evleviyet-aksiyle-kanit.md | markdown | 2.2 KB |
| references/norm-catismasi-ve-hiyerarsi.md | markdown | 2.1 KB |
| references/somut-olaya-uygulama-altlama.md | markdown | 1.8 KB |
| references/sozlesme-yorumu.md | markdown | 2.0 KB |
| references/yorum-yontemleri.md | markdown | 2.1 KB |
| references/zaman-bakimindan-uygulama.md | markdown | 1.9 KB |
references/yorum-yontemleri.md
View on GitHub# Yorum Yöntemleri (Lafzî, Sistematik, Tarihsel, Amaçsal)
## Görev
Bir normun anlamını TMK m.1 çerçevesinde, kabul gören dört yorum yöntemini birlikte kullanarak ortaya koymak; lafız ile amaç çatıştığında gerekçeli bir tercih yapmak.
## Soğuk başlangıç (intake)
- Hangi kanunun hangi madde/fıkra/bendi tartışmalı? Tam metni elimizde mi?
- Tereddüt nereden doğuyor: kelimenin çok anlamlılığı mı, sessizlik mi, başka hükümle çelişki mi?
- Bu bir özel hukuk normu mu, ceza/idare gibi yorum yasaklarının sıkı olduğu bir alan mı?
- Tarafların savunduğu iki rakip okuma nedir?
## Denetim şeması
1. **Lafzî (sözel) yorum** — TMK m.1: önce metnin olağan dil anlamı ve hukuk dilindeki teknik anlamı. Hükmün "açık" görünmesi yorumu bitirmez; lafız sadece başlangıç ve dış sınırdır.
2. **Sistematik yorum** — Hükmü bulunduğu kanun içindeki yerine, başlık/kenar başlığına, yollamalara (örn. TMK m.5 ile genel hükümlerin yayılması) ve üst normlara göre oku. Çelişkide *lex specialis*, *lex superior*, *lex posterior* kurallarını uygula.
3. **Tarihsel yorum** — Madde gerekçesi, kanunun hazırlık çalışmaları, İsviçre/Alman kaynak hükümle karşılaştırma ve önceki düzenlemeyle fark. Kaynak kanun yorumu yol gösterir ama bağlamaz.
4. **Amaçsal (gai/teleolojik) yorum** — Normun koruduğu menfaat ve güttüğü amaç (ratio legis). Menfaatler içtihadı ile çatışan menfaatleri tart. Anayasaya ve AİHS'e uygun yorum (Anayasa m.11, m.90/5) tercih edilir.
5. **Sentez ve sınır** — Yöntemler çatışırsa amaçsal sonuç genellikle üstün tutulur; ancak lafzın olası anlamı aşılırsa bu artık yorum değil hukuk yaratma/kıyas olur (ayrı beceri). Ceza ve vergi gibi kanunilik ağır basan alanlarda lafzın dışına çıkan genişletici yorumdan kaçın (TCK m.2).
## Çıktı modülleri
- Tartışılan hüküm ve iki rakip okumanın tablosu.
- Dört yöntemin her birinin sonucu ve ağırlığı.
- Gerekçeli tercih + karşı argümana cevap.
- Atıf taslağı: ilke + `[doğrulanacak]` künye yeri (karararama.yargitay.gov.tr).
Related skills
| Skill | Stars | Updated | Works with | Status | Install |
|---|---|---|---|---|---|
| slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack." | Stars: 198k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |