aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/hukuk-metodolojisi
hukuk-metodolojisi
VerifiedTürk hukukunda yöntem ve hukuk uygulaması: TMK m.1 çerçevesinde lafzî/amaçsal/sistematik/tarihsel yorum, kıyas ve evleviyet, hâkimin hukuk yaratması, kanun boşluğu, içtihat çalışması ve gerekçeli (mütalaa) üslubu. Bu beceriyi Hukuk Metodolojisi ve Yorum alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (hukuk metodolojisi, yorum, kıyas, amaçsal yorum, hâkimin hukuk yaratması, TMK m.1, boşluk doldurma, menfaatler içtihadı). Alan dışı konularda tetiklenme.
| File | Kind | Size |
|---|---|---|
| SKILL.md | skill md | 7.1 KB |
| references/_metodoloji.md | markdown | 3.7 KB |
| references/anayasaya-uygun-yorum-ve-temel-haklar.md | markdown | 2.0 KB |
| references/durustluk-kurali-ve-hakkin-kotuye-kullanilmasi.md | markdown | 2.2 KB |
| references/gerekceli-hukuki-akil-yurutme-metni.md | markdown | 1.9 KB |
| references/ictihat-arama-ve-degerlendirme.md | markdown | 2.0 KB |
| references/kanun-boslugu-ve-hukuk-yaratma.md | markdown | 2.1 KB |
| references/kiyas-evleviyet-aksiyle-kanit.md | markdown | 2.2 KB |
| references/norm-catismasi-ve-hiyerarsi.md | markdown | 2.1 KB |
| references/somut-olaya-uygulama-altlama.md | markdown | 1.8 KB |
| references/sozlesme-yorumu.md | markdown | 2.0 KB |
| references/yorum-yontemleri.md | markdown | 2.1 KB |
| references/zaman-bakimindan-uygulama.md | markdown | 1.9 KB |
references/norm-catismasi-ve-hiyerarsi.md
View on GitHub# Norm Çatışması ve Hiyerarşi Çözümü
## Görev
Bir olaya uygulanabilir görünen rakip normlar arasında geçerli/öncelikli olanı, normlar hiyerarşisi ve çatışma kuralları aracılığıyla belirlemek.
## Soğuk başlangıç (intake)
- Çatışan normlar hangileri (kanun-kanun, kanun-tüzük/yönetmelik, kanun-Anayasa, kanun-AİHS)?
- Normlardan biri diğerine göre daha özel mi, daha yeni mi, daha üst mü?
- Konu temel hak alanına giriyor mu (AİHS m.90/5 devreye girer mi)?
- Çatışma görünüşte mi (yorumla giderilebilir) yoksa gerçek mi?
## Denetim şeması
1. **Önce yorumla uzlaştır** — Görünüşteki çatışmalar çoğu kez sistematik/amaçsal yorumla giderilir; iki norm farklı kapsamları düzenliyor olabilir. Gerçek çatışma ancak uzlaştırma imkânsızsa kabul edilir.
2. **Hiyerarşi (lex superior derogat inferiori)** — Anayasa (m.11: bağlayıcı ve üstün) > kanun > Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (alanına göre) > yönetmelik. Alt norm üst norma aykırıysa uygulanmaz; idari düzenleme için idari yargıda iptal/itiraz yolu açıktır.
3. **Anayasaya uygun yorum** — Kanun birden çok okumaya açıksa Anayasa'ya uygun olanı seçilir; kanunun Anayasa'ya aykırılığı ciddi ise itiraz yoluyla AYM'ye başvuru (Anayasa m.152) düşünülür. AYM kararları bağlayıcıdır (m.153).
4. **Milletlerarası sözleşme üstünlüğü** — Anayasa m.90/5: usulüne göre yürürlüğe konmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası sözleşmeler (özellikle AİHS) ile kanunlar çatışırsa sözleşme esas alınır.
5. **Özel-genel (lex specialis derogat generali)** — Özel hüküm, genel hükmü kendi alanında bertaraf eder; genel hüküm boşlukta tamamlayıcı kalır.
6. **Önceki-sonraki (lex posterior derogat priori)** — Aynı düzeydeki normlarda sonraki, önceki ile çatıştığı ölçüde onu zımnen ilga eder; ancak sonraki genel, önceki özeli kural olarak ilga etmez.
## Çıktı modülleri
- Çatışan normların ve sonuçların tablosu.
- Uygulanan çatışma kuralı zinciri.
- Anayasa/AİHS denetimi gerekiyorsa yol önerisi.
- Sonuç + `[doğrulanacak]` AYM/Yargıtay künyesi.
Related skills
| Skill | Stars | Updated | Works with | Status | Install |
|---|---|---|---|---|---|
| slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack." | Stars: 198k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |