Skip to content

aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/hukuk-metodolojisi

hukuk-metodolojisi

Verified

Türk hukukunda yöntem ve hukuk uygulaması: TMK m.1 çerçevesinde lafzî/amaçsal/sistematik/tarihsel yorum, kıyas ve evleviyet, hâkimin hukuk yaratması, kanun boşluğu, içtihat çalışması ve gerekçeli (mütalaa) üslubu. Bu beceriyi Hukuk Metodolojisi ve Yorum alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (hukuk metodolojisi, yorum, kıyas, amaçsal yorum, hâkimin hukuk yaratması, TMK m.1, boşluk doldurma, menfaatler içtihadı). Alan dışı konularda tetiklenme.

references/anayasaya-uygun-yorum-ve-temel-haklar.md

View on GitHub
# Anayasaya ve AİHS'e Uygun Yorum

## Görev
Temel hak alanına dokunan bir kanun hükmünü Anayasa ve AİHS ile uyumlu biçimde yorumlamak, sınırlama rejimini ölçülülükle denetlemek ve gerektiğinde AYM yolunu işaretlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Hangi temel hak etkileniyor (ifade, mülkiyet, adil yargılanma, özel hayat...)?
- Hükmün birden çok okuması var mı; biri Anayasa'ya uygun mu?
- Sınırlama kanunla mı yapılmış; öngörülebilir mi?
- Konu AİHS kapsamında mı (m.90/5 devreye girer mi)?

## Denetim şeması
1. **Anayasaya uygun yorum ilkesi** — Bir kanun hem Anayasa'ya aykırı hem uygun okunabiliyorsa, hükmü iptal etmeden önce Anayasa'ya uygun yorum tercih edilir (norm korunur, sonuç anayasal sınıra çekilir). Anayasa m.11: Anayasa bağlayıcı ve üstündür.
2. **AİHS üstünlüğü** — Anayasa m.90/5: temel hak ve özgürlüklere ilişkin usulüne göre yürürlüğe konmuş sözleşme ile kanun çatışırsa sözleşme esas alınır; AİHM içtihadı yorum ölçüsü olur.
3. **Sınırlama rejimi — Anayasa m.13** — Temel hak ancak (i) kanunla, (ii) hakkın özüne dokunmadan, (iii) Anayasa'da öngörülen sebeplerle, (iv) demokratik toplum düzeninin gereklerine ve (v) ölçülülük ilkesine uygun olarak sınırlanabilir.
4. **Ölçülülük testi** — Elverişlilik (araç amaca uygun mu), gereklilik (daha az sınırlayıcı yol var mı), orantılılık (yük ile amaç dengeli mi). Üç alt ölçütten biri sağlanmazsa sınırlama Anayasa'ya aykırıdır.
5. **Yol seçimi** — Davada uygulanacak kanunun Anayasa'ya aykırılığı ciddi ise itiraz yolu (Anayasa m.152) ile AYM'ye başvuru; kesinleşmiş ihlalde bireysel başvuru (m.148, ayrı eklenti). AYM kararları bağlayıcıdır (m.153).

## Çıktı modülleri
- Etkilenen hak + hükmün rakip okumaları.
- Anayasaya uygun yorum sonucu.
- m.13 sınırlama ve ölçülülük denetimi tablosu.
- Yol önerisi (yorum / itiraz / başvuru) + `[doğrulanacak]` AYM/AİHM künyesi.
slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack."Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall