aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/hukuk-metodolojisi
hukuk-metodolojisi
VerifiedTürk hukukunda yöntem ve hukuk uygulaması: TMK m.1 çerçevesinde lafzî/amaçsal/sistematik/tarihsel yorum, kıyas ve evleviyet, hâkimin hukuk yaratması, kanun boşluğu, içtihat çalışması ve gerekçeli (mütalaa) üslubu. Bu beceriyi Hukuk Metodolojisi ve Yorum alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (hukuk metodolojisi, yorum, kıyas, amaçsal yorum, hâkimin hukuk yaratması, TMK m.1, boşluk doldurma, menfaatler içtihadı). Alan dışı konularda tetiklenme.
| File | Kind | Size |
|---|---|---|
| SKILL.md | skill md | 7.1 KB |
| references/_metodoloji.md | markdown | 3.7 KB |
| references/anayasaya-uygun-yorum-ve-temel-haklar.md | markdown | 2.0 KB |
| references/durustluk-kurali-ve-hakkin-kotuye-kullanilmasi.md | markdown | 2.2 KB |
| references/gerekceli-hukuki-akil-yurutme-metni.md | markdown | 1.9 KB |
| references/ictihat-arama-ve-degerlendirme.md | markdown | 2.0 KB |
| references/kanun-boslugu-ve-hukuk-yaratma.md | markdown | 2.1 KB |
| references/kiyas-evleviyet-aksiyle-kanit.md | markdown | 2.2 KB |
| references/norm-catismasi-ve-hiyerarsi.md | markdown | 2.1 KB |
| references/somut-olaya-uygulama-altlama.md | markdown | 1.8 KB |
| references/sozlesme-yorumu.md | markdown | 2.0 KB |
| references/yorum-yontemleri.md | markdown | 2.1 KB |
| references/zaman-bakimindan-uygulama.md | markdown | 1.9 KB |
SKILL.md
View on GitHub---
name: hukuk-metodolojisi
description: "Türk hukukunda yöntem ve hukuk uygulaması: TMK m.1 çerçevesinde lafzî/amaçsal/sistematik/tarihsel yorum, kıyas ve evleviyet, hâkimin hukuk yaratması, kanun boşluğu, içtihat çalışması ve gerekçeli (mütalaa) üslubu. Bu beceriyi Hukuk Metodolojisi ve Yorum alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (hukuk metodolojisi, yorum, kıyas, amaçsal yorum, hâkimin hukuk yaratması, TMK m.1, boşluk doldurma, menfaatler içtihadı). Alan dışı konularda tetiklenme."
---
# Hukuk Metodolojisi ve Yorum
Türk hukukunda yöntem ve hukuk uygulaması: TMK m.1 çerçevesinde lafzî/amaçsal/sistematik/tarihsel yorum, kıyas ve evleviyet, hâkimin hukuk yaratması, kanun boşluğu, içtihat çalışması ve gerekçeli (mütalaa) üslubu.
**Başat mevzuat:** TMK m.1, Anayasa
## Çalışma akışı
1. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
süresi var mı? Varsa önce onu sabitle; süre hesabı, dosyayı üstlenen hukukçu
tarafından teyit edilmelidir.
2. **Olayı sabitle:** Kim soruyor (avukat, stajyer, müşavir, akademisyen)? Çekişmesiz/
çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir belirleyici soru.
3. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`
dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Kullanıcı hukukçu değilse bu adım bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna
başvurmaktır.
## Kimin için
Bu skill avukatlar ve hukukçular içindir (avukat, stajyer avukat, şirket hukukçusu,
akademisyen, hukuk öğrencisi).
Soran, kendi işi için gelen ve hukukçu olmayan bir kişiyse: kanunun ne dediğini ve
ilgili kararları genel olarak açıkla, resmî metni getir; bir süre işliyor olabilirse
kanundaki süreyi ve dayanağını açıkça yaz. Kişiye özel hukuki görüş, strateji, sonuç
tahmini ya da imzalanmaya veya mahkemeye verilmeye hazır belge üretme. Vakit kaybetmeden
bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmasını öner ve bu sınırı yanıtta
açıkça söyle.
## Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Yorum Yöntemleri (Lafzî, Sistematik, Tarihsel, Amaçsal) | [`references/yorum-yontemleri.md`](references/yorum-yontemleri.md) | Bir kanun hükmünün ne anlama geldiği tartışmalı olduğunda; lafzı belirsiz, çok anlamlı ya da amacıyla çatışır göründüğünde dört yorum yöntemini sırayla uygulamak için kullanılır. |
| Kanun Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratması | [`references/kanun-boslugu-ve-hukuk-yaratma.md`](references/kanun-boslugu-ve-hukuk-yaratma.md) | Olaya uygulanacak açık bir kural bulunamadığında ya da var olan kural amacına aykırı biçimde eksik kaldığında; boşluğun türünü belirleyip TMK m.1/2-3 uyarınca kural kurmak için kullanılır. |
| Kıyas, Evleviyet ve Aksiyle Kanıt | [`references/kiyas-evleviyet-aksiyle-kanit.md`](references/kiyas-evleviyet-aksiyle-kanit.md) | İki olayın benzerliği nedeniyle bir kuralın taşınıp taşınmayacağı, ya da kuralın yalnızca metindeki hâlle sınırlı olup olmadığı tartışıldığında mantıksal yorum argümanlarını doğru seçmek için kullanılır. |
| Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması | [`references/durustluk-kurali-ve-hakkin-kotuye-kullanilmasi.md`](references/durustluk-kurali-ve-hakkin-kotuye-kullanilmasi.md) | Lafzen haklı görünen bir talep ya da savunma somut olayda hakkaniyete aykırı düştüğünde; çelişkili davranış, hakkın geç kullanılması veya menfaat dengesizliği iddiası gündeme geldiğinde TMK m.2 süzgecini uygulamak için kullanılır. |
| Norm Çatışması ve Hiyerarşi Çözümü | [`references/norm-catismasi-ve-hiyerarsi.md`](references/norm-catismasi-ve-hiyerarsi.md) | Aynı olaya birden fazla kural uygulanabiliyor ve bunlar farklı sonuçlar veriyorsa; özel-genel, önceki-sonraki, üst-alt norm çatışmasını ve Anayasa/AİHS üstünlüğünü çözmek için kullanılır. |
| İçtihat Arama ve Değerlendirme | [`references/ictihat-arama-ve-degerlendirme.md`](references/ictihat-arama-ve-degerlendirme.md) | Bir hukuki görüşü yargı kararlarıyla desteklemek ya da güncel içtihat eğilimini saptamak gerektiğinde; karara ulaşma, bağlayıcılık derecesini tartma ve emsal olarak kullanma için kullanılır. |
| Somut Olaya Uygulama (Altlama / Subsumption) | [`references/somut-olaya-uygulama-altlama.md`](references/somut-olaya-uygulama-altlama.md) | Eldeki maddi olayın bir norma uyup uymadığını adım adım göstermek gerektiğinde; vakıaları norm unsurlarına yerleştirip gerekçeli bir hukuki sonuca varmak için kullanılır. |
| Normların Zaman Bakımından Uygulanması | [`references/zaman-bakimindan-uygulama.md`](references/zaman-bakimindan-uygulama.md) | Olay eski yürürlükteyken doğmuş ama yeni bir kanun çıkmışsa ya da kanun değişikliği devam eden ilişkileri etkiliyorsa; hangi kanunun uygulanacağını ve geçmişe etki sorununu çözmek için kullanılır. |
| Sözleşme ve İrade Beyanlarının Yorumu | [`references/sozlesme-yorumu.md`](references/sozlesme-yorumu.md) | Bir sözleşme maddesinin ya da irade beyanının anlamı taraflar arasında çekişmeliyse; lafza mı gerçek ortak iradeye mi üstünlük verileceğini ve boşlukların nasıl doldurulacağını çözmek için kullanılır. |
| Anayasaya ve AİHS'e Uygun Yorum | [`references/anayasaya-uygun-yorum-ve-temel-haklar.md`](references/anayasaya-uygun-yorum-ve-temel-haklar.md) | Bir kanun hükmü temel hak ve özgürlükleri etkilediğinde ya da birden çok okumaya açık olduğunda; hükmü Anayasa ve AİHS ile uyumlu biçimde yorumlamak ve gerekirse itiraz/başvuru yolunu değerlendirmek için kullanılır. |
| Gerekçeli Hukuki Akıl Yürütme Metni (IRAC/Altlama Üslubu) | [`references/gerekceli-hukuki-akil-yurutme-metni.md`](references/gerekceli-hukuki-akil-yurutme-metni.md) | Bir hukuki analizi okunaklı, izlenebilir ve gerekçeli bir metne dökmek gerektiğinde; mütalaa, layiha gerekçesi ya da hukuki görüşün argüman mimarisini kurmak için kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)
## Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye
`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /
`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `GEMINI.md`'dedir.
---
*Bu skill hukukçular içindir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırır; deneyseldir. Çıktılar
taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen yetkili hukukçu tarafından incelenmeli,
yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit edilmelidir. Müvekkile ya da başka bir
kişiye iletilecek metinlerde yapay zekâdan yararlanıldığı belirtilmelidir. Hukuki
danışmanlık değildir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*
Related skills
| Skill | Stars | Updated | Works with | Status | Install |
|---|---|---|---|---|---|
| slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack." | Stars: 198k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |