Skip to content

aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/gayrimenkul-hukuku

gayrimenkul-hukuku

Verified

Gayrimenkul işlem ve uyuşmazlıkları: taşınmaz satış vaadi, kat karşılığı inşaat sözleşmesi, arsa payı düzeltimi, ön ödemeli konut satışı; tapu, sözleşme ve dava boyutlarının birlikte ele alındığı uygulama eklentisi. Bu beceriyi Gayrimenkul Hukuku Uygulaması alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (gayrimenkul satışı, taşınmaz satış vaadi, kat karşılığı inşaat, arsa payı, ön ödemeli konut, ayni hak, ipotek tesisi). Alan dışı konularda tetiklenme.

references/_metodoloji.md

View on GitHub
# Gayrimenkul Hukuku Uygulaması — Metodoloji Referansı

## Alanın sistematiği
Gayrimenkul hukuku müstakil bir kanunda kodlanmış değildir; taşınmaza ilişkin işlem ve uyuşmazlıkların kesiştiği uygulama alanıdır. Üç ekseni birlikte ele alır: (1) **ayni hak ekseni** — mülkiyet, irtifak ve rehnin doğumu, devri ve korunması (TMK Dördüncü Kitap, m.683-1027); (2) **borç ilişkisi ekseni** — taşınmaz satış vaadi, kat karşılığı (arsa payı karşılığı) inşaat, ön ödemeli konut, gayrimenkul satış vaadi ve kira sözleşmeleri (TBK 6098); (3) **kamusal/idari eksen** — imar (3194), kat mülkiyeti (634), kamulaştırma ve tapu-kadastro idaresi (2644, 3402). Çalışan hukukçunun işi, somut olayı bu üç eksene aynı anda oturtup hangisinin baskın olduğunu ve birbirini nasıl etkilediğini görmektir: örneğin geçerli bir satış vaadi (borç) tek başına mülkiyet (ayni) doğurmaz; tescil gerekir (TMK m.705/1, m.1021).

## Başat normlar ve madde atıfları
- **Şekil ve geçerlilik**: Taşınmaz mülkiyetini devreden sözleşmeler resmî şekle (tapu memuru önünde resmî senet) tabidir (TBK m.237; TMK m.706; Tapu K. 2644 m.26). Taşınmaz satış vaadi ise resmî şekilde (noter) yapılır ve şerh edilebilir (TBK m.29, m.213; Noterlik K. 1512 m.60/3; TMK m.1009). Şekle aykırılık kural olarak kesin hükümsüzlük doğurur (TBK m.27); ancak edimlerin tamamen/büyük ölçüde ifası hâlinde şekle aykırılığı ileri sürmek dürüstlük kuralına (TMK m.2) aykırı sayılabilir.
- **Kazanım anı**: Tescille kazanma kuraldır (m.705/1); miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma tescilden önce kazandırır (m.705/2). Tescile güven (m.1023) iyiniyetli üçüncü kişiyi korur; yolsuz tescil m.1024-1025 ile düzeltilir.
- **Tipik sözleşmeler**: Kat karşılığı inşaat, eser (TBK m.470 vd.) ile taşınmaz devri taahhüdünün karması (atipik) bir sözleşmedir; ayıp (m.474-478), temerrüt ve dönme (m.473, m.125) hükümleri uygulanır. Ön ödemeli konut satışı 6502 sayılı TKHK m.40-46'da ayrıca düzenlenir (cayma, devir, teminat).
- **Korunma davaları**: İstihkak ve el atmanın önlenmesi (m.683/2), tapu iptali ve tescil (m.1025), tenkis/muris muvazaası (TMK m.19; mirastan mal kaçırma), ecrimisil, ortaklığın giderilmesi (m.698-699).

## Çalışma yöntemi
1. **Nitelendirme**: Talep ayni hakka mı (tescil, iptal, el atma) yoksa borca mı (vaadin ifası, tazminat, dönme) dayanıyor? İkisi sıklıkla yarışır; satış vaadinde "tapu iptali ve tescil" talebi borç ilişkisinin ayni sonucunu icbar eder.
2. **Tapu/kayıt incelemesi**: TAKBİS kaydı, malik, takyidat (ipotek, haciz, şerh-beyan), kat irtifakı/kat mülkiyeti durumu, imar ve kullanım durumu çıkarılır. Vekâlet/yetki olmadan kayıt çekilemez.
3. **Şekil-geçerlilik süzgeci**: Sözleşmenin resmî/adi şekil şartına uygunluğu; uygun değilse ifa savunması (TMK m.2) değerlendirilir.
4. **Süre ve takyidat taraması**: Zamanaşımı (satış vaadinde 10 yıl, TBK m.146), hak düşürücü süreler, ihtiyati tedbir/şerh ihtiyacı, üçüncü kişiye devir riski.

## Görev, yetki ve ispat
Taşınmazın aynına ilişkin davalarda (tapu iptali-tescil, el atma, ortaklığın giderilmesi, irtifak) kesin yetki taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir (HMK m.12). Görev kural olarak asliye hukuk (HMK m.2); ortaklığın giderilmesi sulh hukukta (HMK m.4). Tüketici sıfatı varsa (ön ödemeli konut, bireysel alıcı) tüketici mahkemesi devreye girebilir (6502 m.73). İspat yükü hakkı iddia edene aittir (TMK m.6; HMK m.190); tapu kaydı doğruluk karinesi taşır (m.7, m.992). Taşınmaz uyuşmazlıklarında keşif ve bilirkişi (harita-fen, değer, inşaat) çoğunlukla zorunludur.

## Kaynak hijyeni
Mevzuatı daima madde/fıkra ile ver. İçtihat gerektiğinde Yargıtay daire ve esas/karar numarasını **uydurma**; ilkesel atıf yap ve künyeyi `[doğrulanacak]` olarak işaretle, karararama.yargitay.gov.tr ve mevzuat.gov.tr kaynaklarına yönlendir. Tapu/imar verisi için TAKBİS kaydı, ilgili tapu müdürlüğü ve belediye imar durumu esastır; vekâletname/yetki belgesi olmadan resmî kayıt alınamayacağını her zaman hatırlat.
slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack."Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall