aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/esya-hukuku
esya-hukuku
VerifiedEşya hukuku: zilyetlik ve tapu sicili, taşınır/taşınmaz mülkiyeti, sınırlı ayni haklar (irtifak, rehin, intifa), istihkak ve el atmanın önlenmesi (müdahalenin meni) davaları. Bu beceriyi Eşya Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (mülkiyet, zilyetlik, tapu sicili, ayni hak, rehin, intifa, irtifak, müdahalenin meni). Alan dışı konularda tetiklenme.
| File | Kind | Size |
|---|---|---|
| SKILL.md | skill md | 7.2 KB |
| references/_metodoloji.md | markdown | 3.8 KB |
| references/dava-usul-gorev-yetki-tedbir.md | markdown | 2.3 KB |
| references/el-atmanin-onlenmesi-mudahalenin-meni.md | markdown | 2.4 KB |
| references/irtifak-haklari.md | markdown | 2.2 KB |
| references/istihkak-ve-mulkiyetin-korunmasi.md | markdown | 2.2 KB |
| references/kazandirici-zamanasimi-tescili.md | markdown | 2.3 KB |
| references/paydaslik-ortakligin-giderilmesi.md | markdown | 2.4 KB |
| references/tapu-sicili-ve-iptal-tescil.md | markdown | 2.2 KB |
| references/tasinir-rehni-ticari-islem.md | markdown | 2.2 KB |
| references/tasinmaz-rehni-ipotek.md | markdown | 2.0 KB |
| references/temel-kavramlar-ve-sistem.md | markdown | 2.3 KB |
| references/zilyetlik-ve-korunmasi.md | markdown | 2.0 KB |
references/_metodoloji.md
View on GitHub# Eşya Hukuku — Metodoloji Referansı
## Alanın sistematiği
Eşya hukuku, kişiler ile eşya (mal) arasındaki doğrudan hâkimiyet ilişkilerini ve bunların üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesini düzenler. Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı) Dördüncü Kitabı'nda (m.683-1027) konumlanır. Üç temel yapı taşı vardır: zilyetlik (fiilî hâkimiyet, TMK m.973 vd.), tapu sicili (taşınmazlarda aleniyet aracı, TMK m.997 vd.) ve ayni haklar.
Ayni haklar mutlak haklardır; herkese karşı ileri sürülür ve sınırlı sayı (numerus clausus) ilkesine tabidir; taraflar yeni tür ayni hak yaratamaz. İkiye ayrılır:
- **Mülkiyet** (TMK m.683 vd.): eşya üzerinde en geniş, doğrudan hâkimiyet; kullanma, yararlanma ve tasarruf yetkilerini içerir. Taşınmaz (m.704 vd.) ve taşınır (m.762 vd.) mülkiyeti; ayrıca paylı (m.688 vd.) ve elbirliği (m.701 vd.) mülkiyeti olarak görünür.
- **Sınırlı ayni haklar**: irtifak hakları (intifa m.794 vd., oturma m.823, üst hakkı m.826, geçit/kaynak ve diğer irtifaklar m.779 vd.), taşınmaz yükü (m.839 vd.) ve rehin hakları (taşınmaz rehni/ipotek m.850 vd.; taşınır rehni m.939 vd.).
## Başat normlar ve madde atıfları
Mülkiyetin korunması ekseni iki davadır: istihkak davası (TMK m.683/2) ve el atmanın önlenmesi (müdahalenin meni) davası (TMK m.683/2; uygulamada m.683 ve m.1025'le birlikte). Zilyetliğin korunması ayrı bir yol açar: zilyetliğin gasp ve saldırıdan korunması (m.981-983), zilyetlik davaları için hak düşürücü süre (m.984: fiil ve failin öğrenilmesinden 2 ay, her hâlde 1 yıl).
Tapu siciline güven ilkesi (TMK m.1023) iyiniyetli üçüncü kişiyi korur; yolsuz tescil hâlinde gerçek hak sahibinin tapu iptali ve tescil (m.1025) yoluyla düzeltme talebi vardır. Taşınmaz mülkiyetinin tescille kazanılması kuraldır (m.705/1); miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma gibi hâllerde tescilden önce kazanım gerçekleşir (m.705/2). Olağan (m.712) ve olağanüstü (m.713) kazandırıcı zamanaşımı taşınmaz mülkiyetini kazandırır. Komşuluk hukuku (m.737 vd.) taşkın yapı (m.725), zorunlu geçit (m.747) ve mecra (m.744) gibi sık karşılaşılan uyuşmazlıkları içerir.
## Çalışma yöntemi
1. **Nitelendirme**: Uyuşmazlık taşınır mı taşınmaz mı; talep ayni hakka mı (mutlak), zilyetliğe mi, yoksa borca/sebepsiz zenginleşmeye mi dayanıyor? Eşya hukuku ile borçlar hukuku taleplerini ayır; çoğu zaman yarışırlar.
2. **Hak sahipliğinin saptanması**: Taşınmazda tapu kaydı; taşınırda zilyetlik karinesi (m.985) ve teslim. Tescilin yolsuzluğu iddiası varsa kazanım sebebini geriye doğru izle.
3. **Talep türünün seçimi**: İstihkak mı, el atmanın önlenmesi mi, tapu iptali-tescil mi, zilyetlik davası mı? Süre, görev ve ispat yükü buna göre değişir.
4. **Savunma ve istisna taraması**: İyiniyet (m.3, m.1023), zamanaşımı/hak düşürücü süre, üstün hak iddiası, ecrimisil yan talebi.
## Görev, yetki ve ispat
Ayni haklarla ilgili davalarda kesin yetki taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir (HMK m.12). Görev değere göre sulh hukuk veya asliye hukuk arasında belirlenir; el atmanın önlenmesi ve tapu iptali-tescil asliye hukukta görülür (HMK m.2). İspat yükü TMK m.6 uyarınca iddia edene aittir; tapu kaydı aksi ispatlanana dek doğruluk karinesi taşır.
## Kaynak hijyeni
Mevzuatı daima madde/fıkra/bent ile ver. İçtihat gerektiğinde Yargıtay daire ve esas/karar numarasını **uydurma**; ilkesel atıf yap ve künyeyi `[doğrulanacak]` olarak işaretle. Resmî kaynak için karararama.yargitay.gov.tr ve mevzuat.gov.tr'ye yönlendir. Tapu/kadastro verisi için ilgili tapu müdürlüğü ve TAKBİS kaydı esastır; vekâlet/yetki belgesi olmadan kayıt çekilemeyeceğini hatırlat.
Related skills
| Skill | Stars | Updated | Works with | Status | Install |
|---|---|---|---|---|---|
| slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack." | Stars: 198k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |