Skip to content

aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/ekonomik-ceza

ekonomik-ceza

Verified

Ekonomik ceza hukuku: aklama (5549/MASAK), vergi kaçakçılığı (VUK m.359), nitelikli dolandırıcılık, zimmet/rüşvet, sermaye piyasası suçları; şirketler ve yöneticiler için ceza riski yönetimi. Bu beceriyi Ekonomik ve Mali Suçlar alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (kara para aklama, vergi kaçakçılığı, nitelikli dolandırıcılık, zimmet, rüşvet, piyasa dolandırıcılığı, sahte belge, MASAK). Alan dışı konularda tetiklenme.

references/_metodoloji.md

View on GitHub
# Ekonomik ve Mali Suçlar — Metodoloji Referansı

## Alanın sistematiği
Ekonomik ceza hukuku, malvarlığına ve ekonomik düzene yönelik suçların kesiştiği, ceza maddi hukuku ile çok sayıda yan/idari mevzuatın (vergi, sermaye piyasası, bankacılık, gümrük) iç içe geçtiği bir alandır. Çalışma daima üç katmanda yürür: (1) suç genel teorisi (TCK Genel Hükümler — tipiklik, hukuka aykırılık, kusurluluk; kast TCK m.21, taksir m.22, iştirak m.37-41, teşebbüs m.35, içtima m.42-44, zincirleme suç m.43); (2) ilgili özel suç tipinin unsurları; (3) yan mevzuatın özel şartları ve idari süreçle (MASAK, VDK, SPK, BDDK, Gümrük) ceza yargısı arasındaki köprü. Tüzel kişilere ceza verilmez (TCK m.20/2); ancak güvenlik tedbirleri (TCK m.60 — faaliyet izni iptali, müsadere) ve idari para cezaları gündeme gelir. Cezai sorumluluk gerçek kişi yönetici/temsilciye bağlanır.

## Başat normlar ve madde atıfları
- **Aklama**: 5237 sayılı TCK m.282 (suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama) + 5549 sayılı Kanun (MASAK yükümlülükleri, şüpheli işlem bildirimi). Öncül suç şartı ve "malvarlığı değerinin yurt dışına çıkarılması/kaynağını gizleme" fiilleri merkezdedir.
- **Vergi suçları**: 213 sayılı VUK m.359 (kaçakçılık suçları — sahte/muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge, defter-belge gizleme, çift defter), m.367 (mütalaa/dava şartı), m.371 (pişmanlık). İdari nitelikli vergi ziyaı cezası (VUK m.344) ayrı yürür; non bis in idem ve ayrı yargı kolu sorunlarına dikkat.
- **Dolandırıcılık**: TCK m.157-158 (nitelikli haller; bilişim sistemleri, banka/kredi kurumu, ticari faaliyet kapsamında işlenmesi).
- **Görevle bağlantılı suçlar**: zimmet (TCK m.247), irtikâp (m.250), rüşvet (m.252), görevi kötüye kullanma (m.257); banka zimmeti için 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.160.
- **Güveni kötüye kullanma**: TCK m.155.
- **Sermaye piyasası suçları**: 6362 sayılı SPK m.106 (bilgi suistimali/insider), m.107 (piyasa dolandırıcılığı/manipülasyon), m.110 (güveni kötüye kullanma, sahtecilik, usulsüz halka arz); m.115 mütalaa/şikâyet ve dava şartları.
- **Karşılıksız çek**: 5941 sayılı Çek Kanunu m.5 (idari yaptırım niteliğinde adli para cezası, çek düzenleme yasağı).
- **Kaçakçılık (gümrük/akaryakıt)**: 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu.
- **Müsadere ve elkoyma**: TCK m.54-55 (eşya ve kazanç müsaderesi), CMK m.128 (taşınmaz, hak ve alacaklara elkoyma), m.123-134 (elkoyma genel).
- **Usul**: 5271 sayılı CMK (soruşturma, koruma tedbirleri, iddianame m.170, deliller). Etkin pişmanlık hükümleri suç tipine göre değişir (ör. zimmette TCK m.248, rüşvette m.254).

## Çalışma yöntemi
1. **Olay-norm eşleştirmesi**: Fiili önce TCK özel hükümleriyle, sonra yan mevzuatla altla. Birden fazla suç tipi yarışıyorsa içtima kurallarını (özellikle TCK m.44 fikri içtima ve görünüşte içtima) çöz.
2. **Dava/mütalaa şartı taraması**: Vergi (VUK m.367) ve SPK (m.115) suçlarında savcılık doğrudan iddianame düzenleyemez; rapor/mütalaa şartını her dosyada ilk kontrol et.
3. **Zamanaşımı**: TCK m.66 (dava) ve m.68 (ceza) zamanaşımını suçun üst sınırına göre hesapla; vergi suçlarında zamanaşımının başlangıcı (fiilin/teselsülün sona ermesi) ayrı not edilir.
4. **Malvarlığı boyutu**: Elkoyma/müsadere ile ödenen vergi-zarar arasındaki ilişkiyi, etkin pişmanlık ve indirim kapsamını paralel yürüt.
5. **İdari-cezai paralel süreç**: VDK/MASAK/SPK/BDDK raporları hem delil hem idari yaptırım kaynağıdır; idari yargı (vergi mahkemesi) ile ceza yargısı arasında çelişen tespit riskini yönet.

## Kaynak hijyeni
Mevzuatı madde/fıkra ile ver; mevzuat.gov.tr resmi metnini esas al. İçtihat için yalnızca mahkeme + daire + esas/karar no + tarih ile, karararama.yargitay.gov.tr (ceza daireleri) ve kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr üzerinden doğrulanmış künye kullan; doğrulanmadıkça `[doğrulanacak]` işaretle. Vergi suçlarında Danıştay ve idari süreç için karararama.danistay.gov.tr; MASAK/SPK/BDDK ikincil mevzuatı (yönetmelik/tebliğ) için ilgili kurum siteleri esastır. Asla esas/karar numarası uydurma.
slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack."Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall