aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/deniz-ticareti-hukuku
deniz-ticareti-hukuku
VerifiedDeniz ticareti: gemi ve donatan, navlun sözleşmeleri ve konişmento, deniz alacakları ve gemi ipoteği, müşterek avarya, çatma ve kurtarma; TTK Beşinci Kitap uygulaması. Bu beceriyi Deniz Ticareti Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (gemi, navlun sözleşmesi, konişmento, donatan, müşterek avarya, deniz alacakları, gemi ipoteği, çatma). Alan dışı konularda tetiklenme.
| File | Kind | Size |
|---|---|---|
| SKILL.md | skill md | 7.5 KB |
| references/_metodoloji.md | markdown | 4.1 KB |
| references/belge-konismento-carter-inceleme.md | markdown | 2.0 KB |
| references/catma-deniz-kazalari.md | markdown | 2.1 KB |
| references/dava-usul-gorev-yetki-tahkim.md | markdown | 2.0 KB |
| references/deniz-alacaklari-gemi-ihtiyati-haciz.md | markdown | 2.0 KB |
| references/deniz-sigortasi-pandi.md | markdown | 2.0 KB |
| references/donatan-sorumlulugun-sinirlandirilmasi.md | markdown | 2.0 KB |
| references/gemi-mulkiyeti-sicil-ipotek.md | markdown | 2.0 KB |
| references/kurtarma-musterek-avarya.md | markdown | 2.1 KB |
| references/navlun-sozlesmesi-carter-konismento.md | markdown | 2.1 KB |
| references/surelerin-zamanasimi.md | markdown | 2.0 KB |
| references/tasiyanin-sorumlulugu-yuk-hasari.md | markdown | 2.2 KB |
| references/temel-kavramlar-ve-sistematik.md | markdown | 2.3 KB |
references/_metodoloji.md
View on GitHub# Deniz Ticareti Hukuku — Metodoloji ve Çalışma Referansı
## Alanın sistematiği
Deniz ticareti hukuku, esas olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) **Beşinci Kitabı**'nda (m.931-1400 aralığı) düzenlenir. Sistematik şu eksenlerde ilerler: (i) **gemi** kavramı ve gemiyle ilgili ayni haklar — gemi siciline tescil, gemi mülkiyeti ve gemi rehni/ipoteği; (ii) **donatan ve donatma iştiraki** ile gemi işletme müteahhidi; (iii) **kaptan** ve gemi adamları; (iv) **deniz ticareti sözleşmeleri** — navlun (yolculuk ve zaman çarteri/kırkambar), denizde yolcu taşıma, deniz ödüncü; (v) **deniz kazaları** — çatma, kurtarma, müşterek avarya; (vi) **deniz alacakları ve sorumluluğun sınırlandırılması** ile (vii) **deniz sigortası**. Beşinci Kitap, çok sayıda uluslararası sözleşmeyle (Lahey-Visby/Hamburg kuralları, 1976 LLMC, 1989 Kurtarma, 1992 CLC, 1952 İhtiyati Haciz Sözleşmesi, York-Anvers Kuralları) uyumlu biçimde kaleme alınmıştır; bunların bir kısmı Türkiye bakımından doğrudan iç hukuk normu, bir kısmı ise yorum kaynağıdır.
## Başat normlar ve anahtar madde atıfları
- **Gemi ve sicil**: Gemi tanımı ve ticaret gemisi (TTK m.931); gemi sicili ve tescil (TTK m.954 vd.); gemi mülkiyetinin nakli; **gemi ipoteği** (TTK m.1014 vd.), kanuni rehin hakları.
- **Donatan ve sorumluluk**: Donatan tanımı (TTK m.1061); donatanın adamlarının kusurundan sorumluluğu (TTK m.1062); donatma iştiraki; gemi işletme müteahhidi (TTK m.1065).
- **Navlun sözleşmesi**: Yolculuk çarteri ve kırkambar sözleşmesi (TTK m.1138 vd.); **konişmento** ve içeriği, ispat işlevi (TTK m.1228 vd.); taşıyanın yükü özenle hazırlama ve denize elverişlilik borcu; **taşıyanın sorumluluğu** ve sorumluluktan kurtuluş halleri (TTK m.1178 vd.); **sorumluluk sınırı** — koli/birim ve kilogram başına hesaplanan sınır (TTK m.1186).
- **Deniz kazaları**: Çatma (TTK m.1286 vd.) ve kusur oranına göre paylaştırma; **kurtarma** (TTK m.1298 vd.); **müşterek (genel) avarya** — York-Anvers Kurallarına yollama yapan TTK m.1272 vd.
- **Deniz alacakları ve cebri icra**: Gemi alacaklısı hakları (TTK m.1320 vd.); **geminin ihtiyaten haczi** — 1952 Brüksel Sözleşmesi ile uyumlu TTK m.1352 vd. (deniz alacakları listesi m.1352); sorumluluğun sınırlandırılması ve sınırlı sorumluluk fonu (TTK m.1328 vd., 1976 LLMC).
- **Usul ve yetki**: Uyuşmazlıklar kural olarak **asliye ticaret mahkemesi**nde görülür (TTK m.5; ticari dava niteliği TTK m.4). Yetki, taşıma ve ihtiyati haciz bakımından özel kurallarla belirlenir; tahkim şartları çarter partilerde yaygındır.
## Çalışma yöntemi
1. **Vasıflandırma**: Önce ilişkinin türünü belirle — taşıma mı (navlun/konişmento), kaza mı (çatma/kurtarma/avarya), yoksa ayni hak/icra meselesi mi (ipotek/ihtiyati haciz). Vasıflandırma, uygulanacak madde rejimini ve süreleri belirler.
2. **Norm hiyerarşisi**: TTK Beşinci Kitap esastır; konişmentolu taşımalarda Lahey-Visby kaynaklı hükümlere, müşterek avaryada York-Anvers Kurallarına, ihtiyati haciz ve sorumluluk sınırında ilgili milletlerarası sözleşmelere dikkat et. Sözleşmedeki tahkim/uygulanacak hukuk kayıtlarını her zaman önce oku.
3. **Belge analizi**: Konişmento, çarter parti, manifesto, ordino, çeki listesi, gemi jurnali, sörvey/ekspertiz raporu ve protesto/rezerv kayıtları işin omurgasıdır. Hasar bildiriminin süresinde yapılıp yapılmadığını kontrol et.
4. **Süre ve zamanaşımı**: Deniz taşımasından doğan alacaklarda **bir yıllık** kısa zamanaşımı esastır (TTK m.1188 — eşyaya ilişkin taşıyana karşı talepler); süreyi olayın türüne göre teyit et ve protesto/ihbar sürelerini ayrıca işaretle.
## Kaynak hijyeni
Mevzuatı daima madde/fıkra ile ver ve yürürlük tarihini kontrol et. İçtihat için Yargıtay'ın deniz ticaretine bakan dairesi kararlarına başvur; karar künyelerini **karararama.yargitay.gov.tr** üzerinden doğrula; esas/karar numarasını **uydurma**. Milletlerarası sözleşme metinlerinde Türkiye'nin taraf olup olmadığını ve çekincelerini Resmî Gazete üzerinden teyit et.
Related skills
| Skill | Stars | Updated | Works with | Status | Install |
|---|---|---|---|---|---|
| slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack." | Stars: 198k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |