aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/anayasa-mahkemesi-bireysel-basvuru
anayasa-mahkemesi-bireysel-basvuru
VerifiedAnayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru: konu ve kişi bakımından yetki, başvuru yollarının tüketilmesi ve süre, kabul edilebilirlik kriterleri, ihlal kararı ve sonuçları; AİHM ile ilişki. Bu beceriyi AYM Bireysel Başvuru alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (bireysel başvuru, temel hak ihlali, başvuru yolu tüketme, süre, kabul edilebilirlik, ihlal, yeniden yargılama, AİHM). Alan dışı konularda tetiklenme.
| File | Kind | Size |
|---|---|---|
| SKILL.md | skill md | 7.0 KB |
| references/_metodoloji.md | markdown | 3.4 KB |
| references/adil-yargilanma-hakki.md | markdown | 2.0 KB |
| references/basvuru-formu-ve-dilekce.md | markdown | 2.1 KB |
| references/basvuru-yollarinin-tuketilmesi.md | markdown | 2.1 KB |
| references/ifade-toplanma-din-ozgurlugu.md | markdown | 2.2 KB |
| references/ihlal-karari-giderim-ve-aihm.md | markdown | 2.1 KB |
| references/kabul-edilebilirlik-denetimi.md | markdown | 2.0 KB |
| references/mulkiyet-hakki-ihlali.md | markdown | 1.9 KB |
| references/ozel-hayat-aile-esitlik.md | markdown | 2.1 KB |
| references/sure-ve-baslangic-ani.md | markdown | 1.9 KB |
| references/tedbir-ve-ivedi-koruma.md | markdown | 1.9 KB |
| references/temel-kavramlar-ve-sistem.md | markdown | 2.2 KB |
| references/yasam-kotu-muamele-kisi-ozgurlugu.md | markdown | 2.1 KB |
references/_metodoloji.md
View on GitHub# AYM Bireysel Başvuru — Metodoloji Referansı
## Alanın sistematiği
Bireysel başvuru, kamu gücünün işlem, eylem veya ihmaliyle Anayasa'da güvence altına alınan ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ile ek protokollerinin Türkiye'nin taraf olduğu hükümleri kapsamına giren temel hak ve hürriyetlerinden birinin ihlal edildiği iddiasıyla, olağan kanun yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) yapılan ikincil (sübsidiyer) nitelikte bir başvuru yoludur. Norm denetiminden farklıdır: somut bir kamu gücü işleminin ihlal doğurup doğurmadığı denetlenir, kanunun soyut iptali istenemez.
## Başat normlar ve madde atıfları
- Anayasa m.148/3-5: bireysel başvuru hakkı, kapsam (Anayasa + AİHS kesişimi), yol tüketme ve süre.
- Anayasa m.13: sınırlama rejimi — kanunilik, meşru amaç, ölçülülük; ihlal incelemesinin omurgası.
- 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun m.45-51: başvuru hakkı (m.45), tüketme (m.45/2), başvuru hakkına sahip olanlar (m.46), şekil ve içerik (m.47), kabul edilebilirlik (m.48), esas inceleme (m.49), karar ve sonuçları (m.50), hakkın kötüye kullanılması (m.51).
- AYM İçtüzüğü m.59-84: başvuru formu, otuz günlük süre (m.64), eksiklik giderme, komisyon/bölüm süreci, tedbir (m.73).
- m.50/2: ihlal kararı üzerine yeniden yargılamaya gönderme ve tazminat.
- Karşılaştırmalı dayanak: AİHS m.34-35 (bireysel başvuru, iç hukuk yollarının tüketilmesi, altı ay/dört ay süresi), AİHM içtihadı yorum kaynağı olarak kullanılır.
## Çalışma yöntemi
1. Eşik kontrolü: konu (Anayasa-AİHS kesişimindeki hak), kişi (mağdur sıfatı, güncel-kişisel-doğrudan etkilenme), zaman (6216 yürürlüğü ve nihai kararın 23.09.2012 sonrası) bakımından yetki taranır.
2. Tüketme ve süre: hangi olağan kanun yolunun "etkili ve erişilebilir" olduğu belirlenir; tüketme tamamlanır; nihai kararın tebliği/öğrenilmesinden itibaren otuz gün hesaplanır.
3. Hak nitelendirmesi: olay hangi hak(lar)a oturuyor — adil yargılanma (m.36), mülkiyet (m.35), ifade (m.26), yaşam (m.17), özel hayat (m.20), eşitlik (m.10) gibi. Çoğu zaman tek olay birden çok hakka değer; en güçlü dayanak öne çıkarılır.
4. İhlal altlaması: m.13 süzgeci (müdahale var mı, kanuni mi, meşru amaç güdüyor mu, ölçülü mü). Adil yargılanmada güvence güvence (gerekçeli karar, silahların eşitliği, mahkemeye erişim, makul süre) incelenir.
5. Sonuç ve giderim: ihlal tespiti, yeniden yargılama veya tazminat talebi formüle edilir.
## Kaynak hijyeni
Mevzuat madde/fıkra ile verilir. İçtihat yalnızca AYM/AİHM resmi künyesiyle (mahkeme, başvuru/esas-karar no, tarih) ve doğrulanarak kullanılır; uydurma numara yazılmaz. AYM kararları kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, AİHM kararları hudoc.echr.coe.int üzerinden teyit edilir. Pilot/ilke kararlara (ör. tüketme, makul süre, mülkiyet ölçütleri) atıf yapılırken künye `[doğrulanacak]` işaretiyle bırakılır. Başvuru formunun güncel hali ve harç/süre bilgileri AYM resmi sitesinden kontrol edilmelidir.
## Sık hatalar
Norm denetimi ile bireysel başvuruyu karıştırmak; kanun yolu açıkken erken başvuru; otuz günlük süreyi tebliğ yerine karar tarihinden saymak; kanun yolu şikâyeti (delillerin değerlendirilmesi/yorum) ile anayasal şikâyeti ayırmamak; mağdur sıfatını gerekçelendirmemek.
Related skills
| Skill | Stars | Updated | Works with | Status | Install |
|---|---|---|---|---|---|
| slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack." | Stars: 198k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |
| ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt. | Stars: 196k | Updated | Claude CodeCodex | Verified | Install |