Skip to content

aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/anayasa-hukuku

anayasa-hukuku

Verified

Anayasa hukuku: temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması rejimi (m.13), ölçülülük ve kanunilik, eşitlik ilkesi, devletin temel organları ve yetki ilişkileri; norm denetimi mantığı. Bu beceriyi Anayasa Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (temel hak ve hürriyetler, ölçülülük, kanunilik, eşitlik, yürütme, yasama, yargı bağımsızlığı, sınırlama rejimi). Alan dışı konularda tetiklenme.

references/temel-hak-sinirlama-testi.md

View on GitHub
# Temel Hak Sınırlama Testi (m.13)

## Görev
Bir devlet tasarrufunun temel hakka müdahalesini Anayasa m.13'ün beş ölçütüyle (kanunilik, sınırlama sebebine bağlılık, demokratik toplum düzeninin gerekleri, ölçülülük, hakkın özü) sistematik biçimde denetlemek ve sonucu gerekçeli bir değerlendirmeye bağlamak.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Hangi temel hak müdahaleye uğradı (ör. ifade m.26, mülkiyet m.35, toplantı m.34)?
2. Müdahale hangi tasarrufla yapıldı — kanun, CB kararnamesi, yönetmelik, idari işlem?
3. Müdahalenin dayandığı amaç/sebep (kamu düzeni, başkalarının hakları, milli güvenlik vb.) ne?
4. Daha hafif bir önlemle aynı amaca ulaşmak mümkün müydü?

## Denetim şeması
1. **Koruma alanı ve müdahale.** Önce hakkın kapsamını ve müdahalenin varlığını saptayın. Müdahale yoksa test sona erer.
2. **Kanunilik.** Müdahale erişilebilir, belirli ve öngörülebilir bir **kanunla** öngörülmüş mü? (m.13). Yönetmelikle hak sınırlaması kural olarak yetersizdir. Ara sonuç: kanuni dayanak var mı?
3. **Meşru amaç / sınırlama sebebine bağlılık.** İlgili hakkın kendi maddesindeki özel sınırlama sebebine dayanıyor mu? (ör. m.26/2'deki sebepler). Genel sınırlama yasağı: sebep dışına çıkılamaz.
4. **Demokratik toplum düzeninin gerekleri.** Müdahale zorlayıcı bir toplumsal ihtiyaca karşılık geliyor mu? AİHS m.8-11 ve m.90/son üzerinden AİHM ölçütleriyle besleyin.
5. **Ölçülülük.** Üç alt ilke: (a) elverişlilik — önlem amaca ulaştırıyor mu; (b) gereklilik — daha az sınırlayıcı bir araç var mı; (c) orantılılık — yarar/zarar dengesi. Ara sonuç: en az birinde elenirse müdahale ölçüsüzdür.
6. **Hakkın özü.** Sınırlama hakkı kullanılamaz hale getiriyor mu? Öze dokunma tek başına aykırılık sebebidir.
İspat: müdahalenin varlığını başvurucu, meşruiyetini ve gerekliliğini kamu makamı ortaya koyar. İlke düzeyinde AYM ölçülülük içtihadına atıf yapın ve künyeyi `[doğrulanacak]` işaretleyin (kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr).

## Çıktı modülleri
- Adım adım m.13 test tablosu (her ölçüt: karşılandı/karşılanmadı + gerekçe).
- Zayıf halka tespiti ve aykırılık/ihlal sonucu.
- Norm denetimi veya bireysel başvuru dilekçesine taşınacak gerekçe paragrafları.
slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack."Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall