Skip to content

aydincan/turk-hukuku-ve-gemini / skills/aile-hukuku

aile-hukuku

Verified

Aile hukuku uygulaması: evlenme, boşanma sebepleri (TMK m.161-166), nafaka türleri, velayet ve kişisel ilişki, mal rejimleri ve tasfiye, soybağı; 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbirleri. Bu beceriyi Aile Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (boşanma, nafaka, velayet, mal rejimi, edinilmiş mallara katılma, soybağı, aile konutu, koruma kararı). Alan dışı konularda tetiklenme.

references/_metodoloji.md

View on GitHub
# Aile Hukuku — Metodoloji Referansı

## Alanın yeri ve sistematiği
Aile hukuku, Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı TMK) İkinci Kitabı'nda düzenlenir ve üç ana eksene oturur: (1) evlilik hukuku (nişanlanma, evlenme, boşanma; m.118-184), (2) hısımlık (soybağı, velayet, nafaka yükümlülüğü, aile; m.282-395) ve (3) vesayet (m.396-494). Uygulamada en yoğun iş, boşanma ve fer'ileri (nafaka, velayet, tazminat, mal rejimi tasfiyesi) ile şiddet/taciz hallerinde 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamındaki koruyucu/önleyici tedbirlerdir.

## Başat normlar ve madde atıfları
- **Boşanma sebepleri:** Özel sebepler zina (TMK m.161), hayata kast/pek kötü/onur kırıcı davranış (m.162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m.163), terk (m.164), akıl hastalığı (m.165); genel sebep evlilik birliğinin sarsılması (m.166/1-2), anlaşmalı boşanma (m.166/3) ve fiili ayrılık (m.166/4).
- **Boşanmanın fer'ileri:** Maddi-manevi tazminat (m.174), yoksulluk nafakası (m.175), iştirak nafakası (m.182, m.328-330), nafakanın ödenme biçimi (m.176).
- **Velayet ve kişisel ilişki:** m.335-351 (velayetin kapsamı, kaldırılması), m.182-183 (boşanmada velayet ve çocukla kişisel ilişki); çocuğun üstün yararı esastır.
- **Mal rejimi:** Yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır (m.202). Mal grupları m.219-220; tasfiyede artık değer ve katılma alacağı m.231, m.236; değer artış payı m.227; katkı payı (geçmiş dönem ve sözleşmesel rejimlerde) m.220 vd. Aile konutu m.194; eşin tasarruf yetkisinin sınırlanması.
- **Soybağı:** Babalık karinesi m.285; soybağının reddi m.286-291 (hak düşürücü süreler!); tanıma m.295; babalık davası m.301; evlat edinme m.305 vd.
- **Koruma:** 6284 sK. m.4 (önleyici tedbirler — hâkim), m.5 (koruyucu tedbirler), m.8 (mülki amir/kolluk tedbirleri, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amiri).

## Görev, yetki ve usul
Aile hukuku davalarında görevli mahkeme **aile mahkemesidir** (4787 sK. m.4; aile mahkemesi kurulmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla). Boşanma ve ayrılıkta yetki, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Nafaka davalarında HMK m.9 ve özel yetki kuralları; 6284 başvurularında ise mağdurun ya da şiddet uygulayanın bulunduğu/şiddet uygulanan yer aile mahkemesi yetkilidir ve başvuru harçtan muaftır. Yargılama usulü kural olarak yazılı yargılamadır; ancak çekişmesiz işler ve bazı talepler basit yargılamaya tabidir.

## Çalışma yöntemi
Önce **statü tespiti** yapılır: evlilik var mı, geçerli mi, devam ediyor mu; çocuk var mı ve yaşı; mal rejimi türü ve başlangıç-bitiş tarihleri. Boşanmada her zaman **sebep + kusur + fer'iler** üçlüsü birlikte kurgulanır; çünkü tazminat ve yoksulluk nafakası kusur dengesine bağlıdır (m.174-175). Mal rejimi tasfiyesi boşanma davasından **ayrı bir davadır** ve rejimin sona erme tarihi (genellikle dava tarihi, m.225) hesabın temelidir. Sürelerin (zina/hayata kast için altı ay-beş yıl hak düşürücü süreler m.161/2, m.162/2; soybağı dava süreleri) en başta hesaplanması zorunludur.

## Kaynak hijyeni
İçtihat referansı verilecekse Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (boşanma/velayet) ve 8. Hukuk Dairesi (mal rejimi) ilkesel görüşleri esas alınır; somut karar künyesi karararama.yargitay.gov.tr üzerinden doğrulanmadan esas/karar numarası yazılmaz, `[doğrulanacak]` ile işaretlenir. Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararları için kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr kullanılır. Mevzuat her zaman güncel madde metniyle (mevzuat.gov.tr) teyit edilmelidir; özellikle nafaka ve velayet pratiği yönetmelik ve içtihatla şekillenir.
slack-gif-creatoranthropics/skillsKnowledge and utilities for creating animated GIFs optimized for Slack. Provides constraints, validation tools, and animation concepts. Use when users request animated GIFs for Slack like "make me a GIF of X doing Y for Slack."Stars: 198kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytailDietrichGebert/ponytailLazy senior dev mode for any coding task: the smallest change that fully solves it, and a reply a busy human understands in one read.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailHarvest every shortcut: comment into one debt ledger, so deferrals get tracked instead of forgotten. One-shot report.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall
ponytail-debtDietrichGebert/ponytailList every `shortcut:` comment (and older `ponytail:` ones) as a debt ledger. One-shot report, changes nothing. Use for "ponytail debt", "what did ponytail defer", "list the shortcuts", /ponytail-debt.Stars: 196kUpdated Claude CodeCodexVerifiedInstall